گام‌های اولیه علم دینی در رشته زیست شناسی

گزارشی از میزگرد نقد و بررسی کتاب درسی زیست شناسی پیش دانشگاهیAdobe-PDF-Document-icon

آیا دینی کردن کتابهای درسی به معنای افزودن آیات و روایات است، یا به معنای اینکه تغییر دادن نگرشهای فلسفی حاکم بر آنهاست تا به لحاظ پیشفرضهای خود همراستای نگاه دینی قرار گیرند؟ تصادفی دانستن تغییرات در موجودات زنده به بهانه «جهش» و انکار تدبیری بودن آنها، آفرینش الهی را طبیعت بی‌هدف انگاشتن، علم را منحصر در محصول حس کردن، حیات را در حد واکنش بین مولکولی تنزل دادن، برخی از معضلات کتاب درسی زیست‌شناسی بود که اصلاح آنها چالشهای فراوانی برانگیخت و شرکت کنندگان در میزگرد، به جای پرداختن به آنها بحث را به گونه ای سوق می‌دادند که گویی مهمترین مساله دینداران مخالفت با نظریه تکامل است! در حالی که چنان که در گفتگوها بر آن تاکید شده، این نظریه به خودی خود، ربطی به دین ندارد! تفصیل بحث را به گزارش یکی از کارشناسان گروه زیست‌شناسی دفتر تالیف کتب درسی در فایل ضمیمه می‌توانید مطالعه کنید.

میزگرد علمی با موضوع «حوزه‌های علمیه و علوم اجتماعی دینی/بومی»

کتاب ماه: موضوع مورد بحث، «حوزه‌های علمیه و علوم اجتماعی بومی/دینی» است. بحث را با نوعی بررسی تغییر و تحولات علوم اجتماعی دینی/بومی در حوزه‌های علمیه آغاز می‌کنیم تا بعد از آن، به مسائل معرفت‌شناختی آن بپردازیم. به عنوان اولین پرسش، به نظر شما آیا علوم اجتماعی دینی/بومی بعد از انقلاب اسلامی تبدیل به یک مسئله شده است یا قبل از آن نیز چنین مسئله‌ای مطرح بوده است؟ اگر انقلاب اسلامی سبب طرح جدی این مسئله گردیده است، دلیل آن چیست؟ ادامه مطلب میزگرد علمی با موضوع «حوزه‌های علمیه و علوم اجتماعی دینی/بومی»

معنای وحدت حوزه و دانشگاه چیست ؟

هنگامی که این تعبیر در ابتدا مطرح شد، شاید تعبیر «پیوند حوزه و دانشگاه» برای مقصود مورد نظر بهتر بود، زیرا در مفهوم «وحدت» این نکته نهفته که فقط یک امر موجود باشد، در حالی که منظور گویندگان این نبود، بلکه بحث بر سر این بود که هم نهاد حوزه باقی باشد و هم نهاد دانشگاه؛ اما چنین فاصله و جدایی بین آنها نباشد. جامعه و خصوصاً جامعه دینی، نیازهای علمی متنوعی دارد و هر از یک از این دو نهاد به پاره‌ای از این نیازها اهتمام داشته است. عمده دغدغه‌های حوزه در زمینه رفع نیازهای حیات معنوی انسانهاست و عمده دغدغه‌های نظام دانشگاهی در زمینه رفع نیازهای حیات مادی جامعه و معیشت دنیوی انسانها و با توجه به پیوند دقیقی که بین نیازهای مادی و معنوی انسانها وجود دارد، پیوند این دو نهاد امری اجتناب‌ناپذیر است. خصوصاً اگر بحث را در جامعه اسلامی در نظر بگیریم؛ زیرا در تفکر اصیل اسلامی، دیدگاه‌های سکولاریستی و تمایز نهادن بین دین و دنیا جایگاهی ندارد. اسلام آخرت انسان و حیات معنوی وی را در دل مزرعه دنیا جستجو می‌کند و رسیدن به حیات طیبه کاری است که باید در همین دنیا پی‌ریزی شود و لذا جدایی این دو نهاد و به بیان دیگر جدایی شیوه‌های رسیدن به سعادت در حیات دنیوی و اخروی، جدایی غیرقابل توجیهی است. ادامه مطلب معنای وحدت حوزه و دانشگاه چیست ؟

مصاحبه با سایت مهرخانه درباره زن و خانواده

–     به نظر شما در حوزه زنان و خانواده جامعه ما نیازی به احیا نگاه شهید مطهری دارد؟ اگر جواب شما مثبت استٰ ویژگیهای نگاه ایشان چیست که عدم وجود این نگاه باعث ایجاد یک سری خلا هایی در این حوزه شده است؟

شهید مطهری چند ویژگی دارد که کمتر کسی از مجموع آنها برخوردار است و هنوز هم بنده کسی را نمی­شناسم که تا این حد دارای این ویژگی ها باشد . اول ایشان به مبانی اسلامی بسیار مسلط بودند دوم به نگاه های غربی بسیار مسلط بودند و عمیقا فهمیده بودند که این نگاه های غربی به دنبال چه هستند. سومین ویژگی ایشان خلاقیت قویشان است که می توانستند میان مبانی اسلامی و نگاه جدید پل بزنند. ایشان این قابلیت مهم را داشتند که می توانستند میدان بازی را تغییر دهند؛ مثلا در باب منشا دین کتابهای زیادی نوشته شده است هم غربی ها هم به اندیشمندان مسلمان در این زمینه کار کرده اند. اما شهید مطهری در کتاب ادامه مطلب مصاحبه با سایت مهرخانه درباره زن و خانواده

قید اسلامی در کنار علم یک قید عارضی است نه ماهوی

چکیده

در گفتگو با حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسین سوزنچی استادیار دانشگاه امام صادق (ع)  درباره چیستی علم بر این نکات تاکید شد:

ایشان قید اسلامی برای علوم را قید عارضی دانستند، نه قید ماهوی؛ زیرا خاصیت علم در مقام ثبوت، کشف از واقع است و در این معنا هر موضوعی می‌تواند متعلَق علم واقع شود ولی به سبب نسبتی که علوم با اسلام برقرار می‌کنند، می‌توان به آن اسلامی گفت و این بدان معنا نیست که این علوم مختص به اسلام و مسلمانان است. ادامه مطلب قید اسلامی در کنار علم یک قید عارضی است نه ماهوی

اولین نشست «علم چیست ؟» (قوام علم به روش آن نیست)

به گزارش خبرنگار کانون اندیشه جوان عصر دیروز همانطور که وعده داده شده بود سلسله نشست های درباره علم در کانون اندیشه جوان آغاز شد.

در اولین نشست حجت الاسلام و المسلمین “دکتر حسین سوزنچی”با عنوان چیستی علم به ایراد سخن پرداخت .وی در ابتدای سخن ضمن تعیین چهارچوب های سخن خود گفت: ما امروز در مقابل فرهنگ غالب غرب قرار گرفته ایم که باعث می شود برخی مباحث برای ما نامأنوس باشد. وی با بیان اینکه باید بین دو مقام در صحبت از علم تفکیک قائل شد گفت: در صحبت از تک گزاره ای بودن علم بحث معرفت شناسی و در رویکرد نظام معرفتی عنوان فلسفه علم مطرح می شود. من بین دو رویکرد منطقی – فلسفی و تاریخی – جامعه شناسی تفکیک قائل می شوم . همچنین قصد دارم درباره سه محور هویت، قوام و حقیقت علم سخن بگویم . همچنین اینکه امور دیگر آیا در علم تأثیر دارند و دیگر اینکه جایگاه ارزش ها و باید و نباید در مقابل علم چیست؟ آیا باید و نباید مقدم برعلم اند ؟ وی سپس چنین ادامه داد: در باب بحث تاریخی درباره علم در مغرب زمین به طور خلاصه پس از قرون وسطی دوران جدیدی حاصل آمد که فلسفه سردمدارش بود. فلسفه علم را هدایت کرد. در صورتی که در جوامع اسلامی فلسفه و فیلسوفان چنین جایگاهی نداشته و نظارت آنان محور مسائل جامعه نبود. از این رو در تحلیل جریان فلسفه غرب ناچار به تحلیل کلیت غرب هستیم. ادامه مطلب اولین نشست «علم چیست ؟» (قوام علم به روش آن نیست)

چیستى، چرایی و پاسخ شبهات پیرامون حجاب

دکتر حسین سوزنچی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (علیه السلام) تحریر و چکیده کردن آثار استاد شهید مرتضی مطهری را عهده دارد بوده‌اند که مجموعه تلاش‌های ایشان و همکارنشان در سال‌های اخیر منتشر گردیده است. به همین مناسبت گفت وگویی با وی ترتیب دادیم که بر اساس آن، دیدگاه‌های استاد شهید مورد بازخوانی قرار گرفته است.

شاید اولین بحثی که راجع به مسئله حجاب نیازمند تبیین است، تعریف و چیستى حجاب می‌باشد. در این خصوص توضیح بفرمایید و دیدگاه استاد شهید مطهری(ره) را در این‌باره مطرح نمایید. ادامه مطلب چیستى، چرایی و پاسخ شبهات پیرامون حجاب

بایدها و نبایدهای حضورزن در اجتماع از نگاه اسلام – ماهنامه خیمه

حد و مرز حضور زن در اجتماع از نگاه اسلام چیست؟

برای پاسخ به این مساله باید ابتدا نکاتی را به عنوان مقدمه عرض کنم. نکته اول اینکه در طبقه‌بندی سنتی علوم، مسایل مربوط به زندگی انسان، به سه گروه فردی، خانوادگی و اجتماعی تقسیم می‌شد. مثلا حکمت عملی را که تقسیم‌بندی می‌کردند، سه شاخه اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن داشت. این فقط یک تقسیم سلیقه‌ای نبود، مبنا داشت. اما الان یک طبقه‌بندی در جامعه ما، به تبع مباحث غربی، رایج  شده است که مسایل را به فردی و اجتماعی تقسیم می‌کند. این طبقه‌بندی یک اشکال جدی دارد که برای بحثهای خانواده اصالتی قائل نیست و همه بحثهای خانواده را ذیل مسائل فردی یا اجتماعی ملاحظه می‌کند: یا روان‌شناسی خانواده است یا جامعه‌شناسی خانواده، یعنی محور بحث یا فرد است یا جامعه و حلقه وسط حذف شده است. ادامه مطلب بایدها و نبایدهای حضورزن در اجتماع از نگاه اسلام – ماهنامه خیمه

مصاحبه درباره کرسی آزاداندیشی

 ما باید حواسمان باشد که انسان‌ها فقط و فقط بخاطر استدلال نیست که حقایق را می‌پذیرند. اتفاقا اعتقاد، بیش از آنکه مدیون استدلالات باشد، مدیون احساسات است. یعنی اگر فردی فن جدل قوی داشته باشد می‌تواند بر احساسات افراد سرمایه گذاری کند و بدون ارائه‌ی یک استدلال درست، مخاطبانش را قانع کند.

حجت الاسلام دکتر حسین سوزنچی از اساتید عمیق و متخصص دانشگاه امام صادق(ع) در حوزه‌ی فلسفه است. وی که مسؤولیت دفتر برنامه ریزی آموزش دانشگاه امام صادق (ع)، و مسؤولیت گروه دینی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی وزارت آموزش و پرورش را در کارنامه ی خود دارد، با شناخت و نگاه عمیق در حوزه‌ی تاریخ، در روشن کردن فضا در حوادث بعد از انتخابات سال گذشته، نقش آفرینی موثری در محافل دانشجویی داشت. نظرات  ایشان در مصاحبه ای که با ایشان پیرامون کرسی‌های آزادفکری داشتیم نیز خواندنی است. ادامه مطلب مصاحبه درباره کرسی آزاداندیشی