سخنرانی‌های محرم ۱۳۹۶

بسم الله الرحمن الرحیم

ضمن تسلیت به مناسبت آغاز ایام عزای حسینی،

دهه محرم امسال توفیق حضور در بندرعباس را دارم. فعلا دو برنامه اصلی دارم:

یکی شبها در هیأت انتظار، که امسال برنامه‌شان در مسجد دانشگاه آزاد بندرعباس برگزار می‌شود؛ مراسم از ساعت ۱۹:۳۰ شروع می‌شود اما سخنرانی حقیر حوالی ۲۰:۳۰ است.

دومی صبح‌ها بعد از قرائت زیارت عاشورا، در منزل جناب آقای شریفی، که از بزرگان و سرشناسان بندرعباس هستند.

موضوع بحث شبها را تفسیر سوره احزاب قرار داده‌ام، به سه دلیل:

  1. همان گونه که قرآن و عترت از هم جدایی‌ناپذیرند، ما نیز در منابر حسینی، بکوشیم یاد امام حسین ع را در فضای تعالیم قرآن زنده کنیم.
  2. سوره احزاب از سوره‌های مدنی است که بشدت مسائل مورد نیاز جامعه دینی در آنها آمده است.
  3. به نظر حقیر سوره احزاب دقیقا سراغ همان مشکلاتی در جامعه دینی رفته است که بی‌توجهی به آنها بود که شهادت امام حسین ع به دست عده‌ای از مسلمانان را رقم زد.

در مجلس صبح‌ها چند سال به شرح زیارت عاشورا پرداخته بودم و امسال موضوع بحث  را شرح زیارت آل‌یس قرار داده‌ام؛ به چند دلیل:

  1. شروع دهه محرم امسال از جمعه بود، و جمعه نسبتی جدی با امام زمان ع دارد.
  2. از مهمترین ثمرات قیام امام حسین ع آموزش شیعیان است که چگونه می‌توان در رکاب امام زمان خویش بود؛ پیوند عمیق بین امام حسین و امام زمان ع هرچه بیشتر مورد توجه قرار بگیرد، اهمیت و کاربردی بودن برپایی عزای حسینی، بهتر درک می‌شود.

فعلا ان‌شاءالله فایلهای صوتی این دو مجلس را روزانه در کانال تلگرامی‌ام (اینجا) قرار دهم و ان‌شاء الله اگر توفیق بود بعدا همگی را یکجا در سایت قرار خواهم داد.

از همگان در این ایام عزاداری سالار شهیدان، التماس دعا دارم.

تاملاتی درباره نظام آموزش و پرورش وارداتی

 بسم الله الرحمن الرحیم

تردیدی نیست که نظام آموزش و پرورش در کشور ما یک نظام وارداتی است و برگرفته از نظام‌های آموزش و پرورش غربی است. به نظر می‌رسد تعبیر «آموزش و پرورش» که معادل «تعلیم و تربیت» است بار معنایی مثبتی را در ذهن ما رقم زده که ما را از بسیاری از عوارض این نظام غافل نموده، و انتظاراتی را در ما رقم زده که اصلا قرار نبوده که این نظام آن انتظارات را تعقیب کند.

در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۳۹۶ در همایش «حیات طیبه» که برای جمعی از دانشجویان نخبه دانشگاه‌های فرهنگیان سراسر کشور در مشهد برگزار شد، در دو جلسه  به موضوع فوق پرداختم که جلسه اول، کوشیدم جایگاه این نظام را در پازل مدرنیته شرح دهم و جلسه دوم به توضیحات پراکنده‌ای درباره برخی مولفه‌های انسان‌شناسی این نظام و پرسش و پاسخ گذشت که فایل دو جلسه تقدیم می‌شود

فایل صوتی جلسه اول (اصلی)

فایل صوتی جلسه دوم (تکمیلی و پرسش و پاسخ)

اشتباهی در فهم یک روایت مربوط به “حجاب”

دیروز در تدبرهای روزانه‌ام متوجه شدم روایتی که درباره «دستور پیامبر به زنانش برای حجاب از نابینا» معروف شده، اساساً بر اساس یک سوءتفاهم چنین معروف شده است و به خاطر اشتراک لفظی کلمه حجاب این سوءتفاهم پدید آمده است:

روایت این است:

عَنْ أُمِّ سَلَمَهَ قَالَتْ کُنْتُ عِنْدَ النَّبِیِّ ص وَ عِنْدَهُ مَیْمُونَهُ فَأَقْبَلَ ابْنُ أُمِّ مَکْتُومٍ وَ ذَلِکَ بَعْدَ أَنْ أُمِرَ بِالْحِجَابِ فَقَالَ احْتَجِبَا فَقُلْنَا یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ لَیْسَ أَعْمَى لَا یُبْصِرُنَا فَقَالَ أَ فَعَمْیَاوَانِ أَنْتُمَا أَ لَسْتُمَا تُبْصِرَانِهِ.

ادامه مطلب

چالش‌های انسان‌شناسی علوم انسانی مدرن

بسم الله الرحمن الرحیم

بیناد علوم انسانی و اجتماعی مدرن بر درک خاصی است که از انسان دارند. اغلب کتبی که با نام انسان‌شناسی از منظر اسلام نوشته شده، به مسائلی توجه کرده (مانند وجود روح، تجرد نفس و …)‌که البته به خودی خود مسائل خوبی است اما انسان در مواجهه با آراء غربیان متوجه نمی‌شود که اینها چه ربطی با آن بحثها دارد.

در ۵ شهریور ۱۳۹۶ در جمع طلاب و دانشجویان رشته‌های مرتبط با علوم اجتماعی در دوره آموزشی مفتاح،  بحثی مطرح کردم در زمینه مسائل بنیادین انسان‌شناسی در مواجهه با علوم انسانی غربی. در این جلسه در حد طرح سوال، تلاش شده بین برخی از بحثهای انسان‌شناسی ما که ربطی با مبانی انسان‌شناسی غربیها دارد ناظر به بحثهای آنها مطرح شود. با اینکه برخی بر این باورند که ترجمه آنتروپولوژی به انسان‌شناسی ترجمه خوبی نیست، اما به نظر حقیر، بحثهای آنتروپولوژی بخوبی پشتوانه‌های تلقی دوره مدرن از انسان را می‌تواند برملا کند و اگر مساله‌های آنتروپولژی را درست بفهمیم، می‌توانیم دریابیم که کدام از بحثهای انسان‌شناسی ما با بحثهای غربی‌ها قابل مقایسه است و می‌توان با یکی دیگری را نقد کرد.

به پیشنهاد شرکت‌کنندگان جلسه دومی هم برای شرح بیشتر مطلب در حدود یک هفته بعد تشکیل شد که متاسفانه اواخر آن ضبط نشده است.

فایل صوتی جلسه اول

فایل صوتی جلسه دوم

“تاریخ” و مساله علم دینی

بسم الله الرحمن الرحیم

آیا «علم دینی» در ساحت علم تاریخ هم ممکن است؟

تردیدی نیست که معنایی از «تاریخ اسلامی» داریم و آن گزارشات تاریخی درباره دوره اسلامی است. اما آیا علم تاریخ هم ممکن است اسلامی و غیراسلامی داشته باشد؟

فایل زیر سخنرانی‌ای است که در این زمینه در دوره آموزشی مفتاح در تاریخ ۵ شهریور ۱۳۹۶ برای طلبه‌ها و دانشجویان ارشد تاریخ ارائه شد.

فایل صوتی

زن در اسلام

بسم الله الرحمن الرحیم

پنج شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۶ در حوزه علمیه حضرت خدیجه در مشهد در جمع تعدادی از خانم‌های طلبه و دانشگاهی، بحثی مطرح شد درباره «زن در اسلام از دیدگاه اندیشمندان معاصر با تاکید بر آراء علامه طباطبایی، شهید مطهری»

مساله اصلی‌ای که این چند ساله ذهن مرا درگیر کرده است، این است که قرار گرفتن در فضای فکر مدرن، تحلیل ما از مساله خانواده، و به تبع آن، مسائل مربوط به زن و مرد را به بیراهه کشانده است.

در این دو جلسه سعی شد با استفاده از آموزه‌های اسلام، تصویری از جایگاه و نقش زن ارائه شود که بتواند بین واقع‌بینی و آرمان‌گرایی جمع کند و پاسخگوی بسیاری از شبهات مربوطه (از جمله آیه فاضربوهن! تعدد زوجات، و …) باشد؛ شبه‌حق‌هایی که تنها و تنها به خاطر اینکه نسخه اصلی حق را نمی‌شناسیم میدان برای جولان پیدا کرده‌اند.

نیازی به تاکید ندارد که ایده‌های اصلی این بحث را بیش و پیش از همه مدیون شهید مطهری هستم.

فایل صوتی جلسه اول

فایل صوتی جلسه دوم

عید غدیر، مهمترین آزمون برای تثبیت جامعه دینی

بسم الله الرحمن الرحیم

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلایَهِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الأَئِمَّهِ علیهم السلام‏

خدا هر پیامبری که فرستاد امت را به اطاعت از او فراخواند (نساء/۶۴)؛ و تا امتی این رهبری الهی را نپذیرفت، جامعه دینی تأسیس نشد. بدین سان قرنها گذشت و امثال نوح و ابراهیم و لوط و هود و صالح و شعیب علیهم‌السلام آمدند و رفتند و جوامع آنها با عذاب الهی برچیده شد.

اولین امتی که به رهبریِ یک پیامبر الهی لبیک گفت، بنی‌اسرائیل بود، و شاید از این زمان بود که خداوند تثبیت امامت در جامعه دینی را جدی کرد: موسی ع حتی برای چند روز که نبود، هارون ع را گذاشت، و سلسله پیامبران متصل در یک امت، که همگی رهبران الهیِ آن امت بودند، با بنی‌اسرائیل آغاز گشت؛ و علی‌رغم همه کژی‌ها و ناسازگاری‌ها، خدا پیاپی برای آنان پیامبری به امامت می‌فرستاد؛ اما نهایتا این امت، که زمانی به خاطر پیروی از رهبری پیامبرانشان، «امت برگزیده»‌ بودند (بقره/۴۷ و ۱۲۲) بقدری کج‌راهه رفتند که توسط پیامبران خودشان لعنت شدند (مائده/۷۸)!

و تقدیر چنین بود که این بار جامعه دینی در نقطه دیگری از عالَم و با پیامبری جهانی تاسیس گردد.

پیامبر اسلام ص دعوتش را از مکه آغاز کرد، اما این مردم مدینه‌النبی بودند که به عنوان یک امت، رهبری او را پذیرفتند و تأسیس جامعه اسلامی را رقم زدند؛ و او هم، پس از راه‌اندازی جامعه دینی، حتی برای چند روز نبودنش، جانشین می‌گذاشت.

او که همه هستی خود را خرج هدایت مردم کرده بود، بعد از بارها تاکید، نهایتا در چنین روز شریفی، در جهانی‌ترین گردهمایی مسلمانان، اعلام کرد هرکس امامت و ولایت مرا پذیرفته، این علی ع مولای اوست؛ و این گونه بود که، به پیش‌بینیِ خود پیامبر ص، یکبار دیگر داستان بنی‌اسرائیل، اما این بار نه در سطح یک قوم خاص، بلکه برای کل جهان آغاز شد!

ادامه مطلب

سایت «یک آیه در روز» و فایلهای مجموع جلسات گذشته

بسم الله الرحمن الرحیم

از ابتدای سال جاری۱۳۹۵  در فضای شبکه‌های اجتماعی مجازی، کانالی را در تلگرام راه‌اندازی کردم با عنوان یک آیه در روز که توضیحش را از اینجا می‌توانید ملاحظه کنید.

برای اینکه هم مطالبش باقی بماند و هم جستجوی مطالب گذشته راحت‌تر باشد و نیز معلوم باشد تاکنون کدام آیات مورد بررسی قرار گرفته‌اند تصمیم گرفتم سایتی مستقل در فضای مجازی راه اندازی کنم که از طریق دو آدرس yekaye.ir و yekaaye.ir می‌توانید وارد آن شوید.

ضمنا برای استفاده عموم، فایل مباحث گذشته به صورت ماهانه و نیز هر سوره‌ای پس از اتمامش در ادامه تقدیم می‌شود:

فایلهای PDF (آماده چاپ) ۱۳۹۵-۱ ۱۳۹۵-۲ ۱۳۹۵-۳ ۱۳۹۵-۴ ۱۳۹۵-۵ ۱۳۹۵-۶ ۱۳۹۵-۷ ۱۳۹۵-۸ ۱۳۹۵-۹  ۱۳۹۵-۱۰ ۱۳۹۵-۱۱ ۱۳۹۵-۱۲ ۱۳۹۶-۱ ۱۳۹۶-۲  ۱۳۹۶-۳

۱۱۲ekhlaas 97-qadr 1-hamd 96. al alaq  ۹۰٫ al-Balad 75. al-Qiyamah ۷۳٫ al.muzzammil ۳۳٫ ahzab 1-27

فایلهای word  از کل بحثها: ۱۳۹۵-۱-۵ ۱۳۹۵-۶-۷ ۱۳۹۵-۸-۱۱

۱٫ سوره حمد   ۳۳٫ احزاب (۱-۲۷)  ۷۳٫سوره مزمل ۷۵٫ سوره قیامت ۹۶٫ سوره علق   ۹۷٫ سوره قدر   ۱۱۲٫ سوره اخلاص

 

 

 

سخنی با برادرم، حاج میثم مطیعی

بسم الله الرحمن الرحیم

دو روز پیش از عید سعید فطر، در تاملات قرآنی روزانه‌ام به این آیه رسیدم:

«وَ اصْبِرْ عَلی‏ ما یَقُولُونَ وَ اهْجُرْهُمْ هَجْراً جَمیلاً» (مزمل/۱۰)

«بر آنچه می‌گویند شکیبا باش و از آنان به شیوه‌ای زیبنده دوری گزین»

و مضمون یکی از نکاتی که همان روز نوشتم، این بود:

«کسی که وظیفه بیان حق و حقیقت در جامعه را برعهده می‌گیرد، باید خود را برای سخنان ناروا، زخم‌زبان‌ها، زیر بار حق نرفتن‌ها، و طعنه و کنایه‌ها آماده کند؛ و وقتی هم می‌خواهد به آنها بی‌اعتنایی کند همین بی‌اعتنایی‌اش را هم به نحوی زیبنده انجام دهد.»

از تو جز این انتظار نداشتم؛

اما در تعجبم از کسانی است که ژست انتقادپذیری و فریادشان در آزادی بیان، چشم مَلَک را خیره، و گوش فلک را کر کرده، اما سخنان تو را که در کمال ادب، و بر واضحات انگشت گذاشتی، تاب نمی‌آورند:

برخی تو را به خاطر دفاعت از کوخ‌نشینان به پیروی از «مارکسیسم» متهم می‌کنند؛

برخی به مصداق «یَحْسَبُونَ کُلَّ صَیْحَهٍ عَلَیْهِم‏» (هر فریادی را علیه خود می‌پندارند؛ منافقون/۴)، حتی فریاد تو بر «کاخ‌نشینی» را هم به منتخب خود تطبیق می‌دهند؛

و برخی …

یکبار دیگر تندترین عبارات شعر حماسی‌ات را، که آن را توهینی بزرگ به خود تلقی کرده‌ و از ضرورت عذرخواهی به خاطرش سخن گفته‌اند، زمزمه می‌کنم، تا نکته‌بینان دریابند که آنان چگونه «هر فریادی را علیه خود می‌پندارند»؛ و تحمل این غوغاسالاران در انتقادپذیری تا کجاست!

ادامه مطلب

راهپیمایی روز قدس در قرآن کریم!

بسم الله الرحمن الرحیم

برخی گمان می‌کنند مساله راهپیمایی هیچ ربطی به دین و دینداری و آخرت انسانها ندارد؛

در حالی که کنار هم گذاشتن دو آیه قرآن کریم نشان می‌دهد:

 نه‌تنها مقاومت مردم  فلسطین در برابر رژیم غاصب صهیونیستی ثواب عظیمی دارد،

 بلکه حضور در این راهپیمایی و برداشتن هر قدم در این راهپیمایی یک عمل صالح محسوب می‌شود:

۱٫ آن دسته از «اهل کتاب» (= یهودیان و مسیحیان) که دشمن اسلام‌اند «کافر»ند (بقره/۱۰۵)، و در این میان، شدیدترین دشمنی را یهودیان دارند (أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَهً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الْیَهُودَ؛ مائده/۸۲).

۲٫ نه‌تنها به ازای تحمل هر سختی‌ در راه خدا (مَخْمَصَهٌ فِی سَبِیلِ اللّهِ)، بلکه به ازای هر قدمی که خشم «کافران» را برمی‌انگیزاند (یَطَؤُونَ مَوْطِئاً یَغِیظُ الْکُفَّارَ)، عمل صالحی برایتان ثبت می‌شود. (توبه/۱۲۰)

 بی‌تردید،

امروزه مردم مظلوم و مقاوم فلسطین را می‌توان مصداق کسانی دانست که «به خاطر خدا در مخمصه قرار گرفته‌اند»؛ و

 قدم برداشتن راهپیمایان در راهپیمایی روز قدس را «برداشتن قدم‌هایی که کافران را به خشم می‌آورد.».

به امید دیدار همدیگر در راهپیمایی روز قدس و آزادی سریعتر مسجدالاقصی

 

ما و جنگ احزاب

بسم الله الرحمن الرحیم

🏴🏴 ضمن تسلیت ایام شهادت امیرالمومنین علیه اسلام و التماس دعا در این لیالی مبارک قدر 🏴🏴

خداوند توفیقی داد و در ۲۷ روز گذشته، هر روز به تامل و و تحقیق و تدبر در یک آیه از سوره احزاب گذشت که در مجموع بیش از ۱۵۰ ساعت زمان برد و همه آنها را در سایت «یک آیه در روز» می‌توانید مطالعه کنید.

خلاصه این تاملات چنین شد: ( نتیجه گیری آیات ۱ تا ۲۷ سوره احزاب در چند جمله)

مهم این است که در جامعه اسلامی، عده‌ای مومن واقعی و یک‌دل، پای کار باشند که:

نظام محاسباتی و منطق زندگی خود را، نه بر اساس دنیامداری و تبعیت از منطق کافران و منافقان، بلکه بر اساس ایمان به وحی الهی تنظیم کرده؛
و
 با اتکاء به وعده‌های الهی و الگو قرار دادن پیامبر ص و سیره ایشان، وظیفه خود را تشخیص داده، بی‌هراس از هر دشمنی به حرکت خود ادامه دهند؛

که در این صورت،

 حتی اگر عده‌ای منافق در میان جامعه باشند که دائماَ ساز مخالف بزنند و کارشکنی کنند، باز خداوند نصرتش را، به طرز باورنکردنی‌ای، شامل حال جامعه دینی خواهد کرد

این مطلب را به صورت اندکی تفصیلی تر (در ۷۵۸ کلمه، که خواندنش کمتر از ۳ و نیم دقیقه وقت می‌گیرد) در لینک زیر می‌توانید مطالعه فرمایید.

جمع‌بندی آیات ۱-۲۷ سوره احزاب

از روز ۲۲ رمضان (۲۷ اردیبهشت۱۳۹۶) قرار شد به مدت چهار روز در مسجد دانشگاه باقرالعلوم ع مرور مختصری خواهم داشت بر آنچه از مباحث سوره احزاب که در روزهای گذشته در کانال «یک آیه در روز» (و همچنین سایت مربوطه) مطرح شد؛
که ان‌شاءالله فایل‌هایش به صورت روزانه در اینجا بارگذاری می‌شود.

چون امروز در آستانه شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان هستیم؛ مطلب با بحثی درباره شب قدر شروع شده است.

جلسه اول ۱۳۹۶/۳/۲۷    موضوع بحث:‌درباره شب قدر + ضرورت اصلاح نظام محاسباتی

جلسه دوم  ۱۳۹۶/۳/۲۸  موضوع بحث: صغری و کبری کردن و معنای اطاعت از کافر و منافق

جلسه سوم  ۱۳۹۶/۳/۲۹   موضوع بحث: گام اول اطاعت از منطق منافق: در سنتهای اجتماعی مربوط به نسبت‌های خانوادگی

جلسه پایانی  ۱۳۹۶/۳/۳۰  موضوع بحث: اطاعت از منطق منافق در عرصه سیاسی-اجتماعی (جنگ احزاب)

مسئولیت ، نقدپذیری و آزادی

بسم الله الرحمن الرحیم

🏴 سالروز عروج ملکوتی روح پرفتوح امام خمینی را تسلیت عرض می‌کنم 🏴

دیروز در کانال «یک آیه در روز» و به مناسبت آیه «کانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْؤُلاً» مطلبی در مقایسه دو نگاه (که به پیروی از امام خمینی، شاید بتوان آنها را «اسلام  ناب محمدی» و «اسلام آمریکایی» نامید) نوشته‌ام که به یاد آن احیاگر اسلام در ظلمات تاریخ، تقدیم می‌شود.

بحثی انسان‌شناسی درباره مسئولیت ، نقدپذیری و آزادی

انسان‌ها دو گونه جهان‌بینی دارند:

🔹برخی اساساً خود را «مسئول» می‌بینند؛ در نگاه آنها به زندگی، سوال‌هایی وجود دارد که باید برای آنها پاسخی تدارک ببینند تا به زندگی مناسب دست یابند.
اقتضای چنین نگاهی آن است که انسان نقدپذیر باشد؛ زیرا این سوالات را قرار نیست که صرفا در دنیا پاسخ دهد، بلکه پاسخی که قرار است آماده کند، پاسخی در روز قیامت است؛ و لذا هر مقدار که افکار و اعمالش در دنیا نقد شود و پاسخ‌هایش مورد موشکافی قرار گیرد، وی را برای پاسخگویی در آخرت آماده می‌کند.
این نقدپذیری، که لازمه «مسئول بودن» (مورد سوال قرار گرفتن) است، بقدری در نگاه دینی اهمیت دارد، که از انسان خواسته شده که نه‌تنها نقد دیگران را همچون هدیه‌ای پذیرا باشد (أَحَبُّ إِخْوَانِی إِلَیَّ مَنْ أَهْدَى إِلَیَّ عُیُوبِی: دوست‌داشتنی‌ترین بردرانم کسی است که عیب‌هایم را به من هدیه دهد؛ کافی، ج‏۲، ص۶۳۹)؛ بلکه حتی  منتظر نماند تا دیگران وی را نقد کنند: خودش نیز هر روز «محاسبه نفس» داشته باشد و اعمال روزانه خود را مورد سوال و نقد قرار دهد و در اصلاح خود بکوشد.

🔹در مقابل، تلقی لیبرالیستی (اصالت آزادی) قرار دارد که در این منظر، هیچ سوال اساسی‌ای برای انسان مطرح نیست، که انسان خود را موظف به پاسخگویی آن ببیند؛ لذا هیچ هدفی هم برای انسان‌ها در کار نیست و هیچکس حق ندارد درباره درست یا نادرست بودن شیوه زندگی انسانها قضاوت کند
و تنها چیزی که ارزش دارد این است که انسانها رها شوند که هرکس هر کاری دلش می‌خواهد انجام دهد.
▪️البته به خاطر اینکه زندگی اجتماعی از هم نپاشد، از همه خواسته می‌شود که در دلخواه‌هایشان ضرر نزدن به دیگران را رعایت کنند؛ آن هم نه از این جهت که در مقابل این ضرررسانی «مسئول»اند؛ بلکه صرفا از منظری سودجویانه: «اگر تو به دیگران ضرر بزنی، دیگران هم به تو ضرر می‌زنند و در مجموع همه ضرر می‌کنیم؛ پس توافق کنیم که به هم ضرر نزنیم».

پس،

این نگاه، انسان را نه در برابر خدا «مسئول» می داند و نه در برابر انسان‌های دیگر، و به همین جهت است که منطق آنها در «ضرر نزدن به دیگران» تنها در موضع ضعف به کار می‌آید؛ یعنی اگر جایی قدرت داشته باشند که «ضرر بزنند اما ضرر نبینند»، براحتی به تجاوز و … اقدام می‌کنند و به همین جهت است که بزرگترین داعیه‌داران حکومت‌های لیبرالیستی، مانند آمریکا، خود را در تجاوز به کشورهای دیگر، به هیچ‌جا پاسخگو نمی‌بینند.

دقت در این نکته نشان می‌دهد که شعار «نقدپذیری» از جانب لیبرالیستها نیز شعاری توخالی است؛ زیرا وقتی تنها معیار هرکس، دلخواه‌های شخصی او باشد،‌ چه ضابطه‌ای می‌ماند که کسی دیگری را نقد کند؟ (اقتباس از ایستاده در باد، ص۱۹۲-۱۹۶)

 

متن آیه و تحلیل آن http://yekaye.ir/al-ahzab-33-15/

گذر از علم دینی به علوم انسانی اسلامی

بسم االه الرحمن الرحیم

روز سه‌شنبه  (۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۶) در سلسله درس‌گفتارهایی که مدرسه آفاق حکمت در قم به عنوان دومین دوره «طیف ­بندی حوزه در نسبت با علوم انسانی» برگزار می‌کرد حضور یافتم و در آنجا ایده خود را با عنوان ضرورت گذر از علم دینی به علوم انسانی اسلامی مطرح کردم که خلاصه این ایده آن است که ما به خاطر غلبه فضای پوزیتیویستی در حوزه علوم انسانی در کشورمان از اهمیت علوم انسانی قاره‌ای که پیشتاز اصلی در حوزه علوم انسانی است غفلت کرده‌ایم و لذا بحثهای نظری ما در مبحث علم دینی، به طور عینی و انضمامی به عرصه علوم انسانی کشیده نشده و تنها کارهایی که شده از جنس کارهای فقهی است که درباره اقتصاد و … انجام شده است. و اینکه چه افقی را باید دید و چه مسیری را در پیش گرفت.

فعلا پاورپوینتی که از بحث در آن جلسه ارائه شد تقدیم می‌شود برای دریافت فایل پاورپوینت اینجا را کلیک کنید

برای دریافت فایل صوتی روی  ۱ و ۲ را  کلیک کنید.

در آخر جلسه هم پرسش و پاسخ مختصری مطرح شد که به نظر می‌رسد ربط چندانی با اصل بحث نداشت. در عین حال، برای دریافت فایل آن، روی ۳  کلیک کنید.

چگونگی مواجهه با نتیجه انتخابات در نظام مردم‌سالاری دینی

بسم الله الرحمن الرحیم

چند کلمه با طرفداران نامزدهای بازنده و برنده:

چکار می‌کنید؟!

تا امروز بسیاری از ما برای رای آوردن نامزدی که اصلح می‌دانستیم، تلاش کردیم. اما در هر صورت، نتیجه انتخابات از دو حال خارج نیست: یا نامزد مورد نظر ما رای آورده و یا نیاورده است.

آنچه در تمام کشورهای جهان مشاهده می‌شود،این است که پس از شمارش آراء عده‌ای خوشحال شوند و عده‌ای ناراحت. آنانی که ناراحت می‌شوند، نیز دو حالت دارند: یا به این نتیجه تن می‌دهند، ویا زیر میز بازی می‌زنند و تصمیم می‌گیرند هدفی را که با صندوق رای نتوانستند محقق سازند، با لشکرکشی خیابانی به دست آورند!

آرمان نظام‌های «لیبرال دموکراسی» این است که اگرچه در پایان انتخابات، یک عده حتما ناراحت می‌شوند؛ اما بتوانند بر احساسات خود غلبه کنند و به رأی اکثریت احترام بگذارند.

اما آرمان «مردم‌سالاری دینی»، فراتر از این است؛ آن آرمان این است که نه‌تنها اقلیت به رای اکثریت احترام بگذارند، بلکه همگان به حدی از رشد برسند که نه برنده فخرفروشی کند و نه بازنده ناراحت شود!

فخرفروشی نکردن برنده، توصیه‌ای اخلاقی است، که اگرچه عمل به آن سخت است، اما چرایی‌اش نیاز به توضیح ندارد؛ اما ناراحت نشدن بازنده چطور؟ بویژه اگر بازنده، با دغدغه‌های دینی رای داده و نامزد رقیب را نامناسب بداند؟

مدعا این است:

دست کم به سه دلیل، انسان خداباور به گونه‌ای است که در هر دو صورت برد یا باخت، راضی و خوشحال خواهد بود، و نه ناراحت و شکست‌خورده.

ادامه مطلب

به چه کسی رای می‌دهم؟ چرا؟

بسم الله الرحمن الرحیم

من این بار هم رای می‌دهم، با اینکه هیچیک از نامزدها آن طور که دلم می‌خواهد نیستند.

من رای می‌دهم اما دلیل اصلیم حل مشکلات اقتصادی کشور نیست؛ زیرا هم به نظرم مشکلات کشور بسیار پیچیده‌تر است از آنکه با تغییر یک رئیس جمهور، تغییر چندانی کند؛ و هم اغلب وعده‌های طرفین، برتری خاصی بر همدیگر نداشت. اگر یک میلیون شغل در سال غیرواقع‌بینانه باشد، طرف مقابل هم بلافاصله وعده ۹۵۰ هزار شغل را داد! از طرف دیگر، سنای آمریکا، لایحه تحریم جدید ایران را نوشته و فقط معطل کرده تا انتخابات ایران تمام شود و بعد تصویبش کند. پس، آن طرفی‌ها هم شعارهایشان درباره رفع تحریم‌ها بیش از شعار نیست. پس فعلا حل مشکلات اقتصادی را از معیارهایم کنار می‌گذارم!

اما باید رای بدهم. پس با چه معیاری؟ ادامه مطلب

انتظار فرج، مهمترین وظیفه امت اسلامی

بسم الله الرحمن الرحیم

امسال نیمه شعبان مصادف شده است با روز جمعه.

ایام شعبانیه امسال (۱۳۹۶) توفیقی شده که در بندرعباس در حسینیه جهرمی‌ها سه شب با موضوع فوق بحثی داشته باشم.

موضوع بحث این است که «انتظار» که ظاهرش یک عمل نکردن است تا عمل کردن، چگونه می‌تواند برتر از همه اعمال باشد. در ادامه فایل‌های صوتی این جلسات تقدیم می‌شود. لازم به ذکر است که جلسه سوم، به علت مشکلی که پیش آمد در جمعی محدودتر و بسیار مختصرتر برگزار شد.

جلسه اول: انتظار در افق نیت

جلسه دوم: انتظار در افق ایمان

جلسه سوم: انتظار در افق اعتراض امت به وضع موجود

نگاهی متفاوت به خاستگاه و ثمرات بحث اعتباریات علامه طباطبایی (ره)

بسم الله الرحمن الرحیم

مساله اعتباریات، که علامه طباطبایی در فضای میراث اسلامی، برای اولین بار، از زاویه‌ای فلسفی بدان پرداختند، به نظر می‌رسد به دلایلی از همان ابتدا با سوءتفاهم‌هایی حتی از سوی شاگردان لاواسطه ایشان مواجه شد. این مساله، در منظر ایشان در درجه اول یک مساله انسان‌شناسی بود که ایشان به مناسبتی از آن استفاده معرفت‌شناسی هم کردند، اما حتی شاگردان ایشان تنها به بُعد معرفت‌شناسی آن توجه نمودند و لذا بحث تاحدودی به بیراهه کشیده شد.

بحث زیر سخنرانی‌ای است که در این زمینه داشتم و به همت فصلنامه علوم انسانی اسلامی صدرا پیاده و ویرایش و نهایتا در ش۱۹ (پاییز ۱۳۹۵) منتشر شد.

 دریافت فایل PDF

ادامه مطلب

حقیقت و نحوه اعتبار

بسم الله الرحمن الرحیم

در اوایل سال ۱۳۹۳ در ضمن بحث اصول فقه یکی از بزرگواران، که مایل است از ایشان با عنوان «شیخ حسین یزدی» یاد شود، بحث به مساله اعتباریات کشیده شد و ضمن مطالعه برخی متون در این زمینه، بیش از ۳۰ جلسه در این باره بحث شد که تقریر آن بحثها به قلم حقیر در وبلاگی به نام اعتباریات (http://eatebariat.parsiblog.com/) در همان زمان منتشر شد و خلاصه فشرده‌ای از این بحث‌ها در ۹ بند در فصلنامه تخصصی علوم انسانی اسلامی، ش۱۹، پاییز ۱۳۹۵ منتشر شد که در ادامه تقدیم می‌شود.

دریافت فایل PDF 

ادامه مطلب

نمونه‌های کاربردی تاثیر فلسفه در جامعه‌شناسی، با تاکید بر آراء علامه طباطبایی و شهید مطهری

بسم الله الرحمن الرحیم

در انجمن حکمت و فلسفه ایران (تهران) دوره‌ای با عنوان «هستی‌شناسی اجتماعی» برگزار شد که دو جلسه از این برنامه در صبح روز پنج‌شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۵ به بنده اختصاص یافت که دغدغه‌ام این بود نشان دهم مواجهه فلسفی علامه طباطبایی و شهید مطهری با مباحث جامعه‌شناسی یک بحث فلسفی‌ محض که در نزاع‌های جامعه‌شناسی نقشی ایفا نکندف نبوده بلکه هم بحث اصالت فرد و جامعه ایشان و هم بحث اعتباریات، چه نسبتی با سه رویکرد آلمانی (تفسیری و انتقادی)، فرانسوی (ساختارگرایی و پساساختارگرایی) و آمریکایی (کنش متقابل نمادین) برقرار می‌کند و چگونه افق‌های جدیدی را برای تحلیل‌های جامعه‌شناسی کاربردی می‌گشاید.

برای دریافت فایل صوتی این دو، روی کلمات جلسه اول و جلسه دوم کلیک کنید.

دنیازدگی و مرگ آگاهی

بسم الله الرحمن الرحیم

دهه محرم امسال (۱۳۹۵) در بیرجند هستم. موضوع بحثی که در هیات ساقیان عاشورایی در نظر گرفته‌ام عبرتی است از حادثه عاشورا با عنوان دنیازدگی که راه علاج آن مرگ آگاهی است. که اگر توفیق شد ان‌شاءالله فایلهای صوتی‌اش را در همین‌جا خواهم گذاشت. ضمنا هیات مذکور کانال تلگرامی‌ای دارد که  سخنرانی و سایر برنامه‌های هیات (مانند مداحی) را در آن بارگذاری می‌کنند به آدرس https://telegram.me/saghiyan 

ادامه مطلب