سایت «یک آیه در روز» و فایلهای مجموع جلسات گذشته

بسم الله الرحمن الرحیم

از ابتدای سال جاری در فضای شبکه‌های اجتماعی مجازی، کانالی را در تلگرام راه‌اندازی کردم با عنوان یک آیه در روز که توضیحش را از اینجا می‌توانید ملاحظه کنید.

برای اینکه هم مطالبش باقی بماند و هم جستجوی مطالب گذشته راحت‌تر باشد و نیز معلوم باشد تاکنون کدام آیات مورد بررسی قرار گرفته‌اند تصمیم گرفتم سایتی مستقل در فضای مجازی راه اندازی کنم که از طریق دو آدرس yekaye.ir و yekaaye.ir می‌توانید وارد آن شوید.

ضمنا برای استفاده عموم، فایل مباحث یازده ماه گذشته نیز در ادامه تقدیم می‌شود:

فایلهای PDF (آماده چاپ) ۱۳۹۵-۱ ۱۳۹۵-۲ ۱۳۹۵-۳ ۱۳۹۵-۴ ۱۳۹۵-۵ ۱۳۹۵-۶ ۱۳۹۵-۷ ۱۳۹۵-۸ ۱۳۹۵-۹  ۱۳۹۵-۱۰ ۱۳۹۵-۱۱ ۱۳۹۵-۱۲ ۱۳۹۶-۱ ۱۳۹۶-۲

۱۱۲ekhlaas 97-qadr 1-hamd 96. al alaq  ۹۰٫ al-Balad 75. al-Qiyamah

فایلهای word  از کل بحثها: ۱۳۹۵-۱-۵ ۱۳۹۵-۶-۷ ۱۳۹۵-۸-۱۱

۱٫ سوره حمد   ۷۵٫ سوره قیامت ۹۶٫ سوره علق   ۹۷٫ سوره قدر   ۱۱۲٫ سوره اخلاص

 

 

گذر از علم دینی به علوم انسانی اسلامی

بسم االه الرحمن الرحیم

روز سه‌شنبه  (۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۶) در سلسله درس‌گفتارهایی که مدرسه آفاق حکمت در قم به عنوان دومین دوره «طیف ­بندی حوزه در نسبت با علوم انسانی» برگزار می‌کرد حضور یافتم و در آنجا ایده خود را با عنوان ضرورت گذر از علم دینی به علوم انسانی اسلامی مطرح کردم که خلاصه این ایده آن است که ما به خاطر غلبه فضای پوزیتیویستی در حوزه علوم انسانی در کشورمان از اهمیت علوم انسانی قاره‌ای که پیشتاز اصلی در حوزه علوم انسانی است غفلت کرده‌ایم و لذا بحثهای نظری ما در مبحث علم دینی، به طور عینی و انضمامی به عرصه علوم انسانی کشیده نشده و تنها کارهایی که شده از جنس کارهای فقهی است که درباره اقتصاد و … انجام شده است. و اینکه چه افقی را باید دید و چه مسیری را در پیش گرفت.

فعلا پاورپوینتی که از بحث در آن جلسه ارائه شد تقدیم می‌شود برای دریافت فایل پاورپوینت اینجا را کلیک کنید

برای دریافت فایل صوتی روی  ۱ و ۲ را  کلیک کنید.

در آخر جلسه هم پرسش و پاسخ مختصری مطرح شد که به نظر می‌رسد ربط چندانی با اصل بحث نداشت. در عین حال، برای دریافت فایل آن، روی ۳  کلیک کنید.

چگونگی مواجهه با نتیجه انتخابات در نظام مردم‌سالاری دینی

بسم الله الرحمن الرحیم

چند کلمه با طرفداران نامزدهای بازنده و برنده:

چکار می‌کنید؟!

تا امروز بسیاری از ما برای رای آوردن نامزدی که اصلح می‌دانستیم، تلاش کردیم. اما در هر صورت، نتیجه انتخابات از دو حال خارج نیست: یا نامزد مورد نظر ما رای آورده و یا نیاورده است.

آنچه در تمام کشورهای جهان مشاهده می‌شود،این است که پس از شمارش آراء عده‌ای خوشحال شوند و عده‌ای ناراحت. آنانی که ناراحت می‌شوند، نیز دو حالت دارند: یا به این نتیجه تن می‌دهند، ویا زیر میز بازی می‌زنند و تصمیم می‌گیرند هدفی را که با صندوق رای نتوانستند محقق سازند، با لشکرکشی خیابانی به دست آورند!

آرمان نظام‌های «لیبرال دموکراسی» این است که اگرچه در پایان انتخابات، یک عده حتما ناراحت می‌شوند؛ اما بتوانند بر احساسات خود غلبه کنند و به رأی اکثریت احترام بگذارند.

اما آرمان «مردم‌سالاری دینی»، فراتر از این است؛ آن آرمان این است که نه‌تنها اقلیت به رای اکثریت احترام بگذارند، بلکه همگان به حدی از رشد برسند که نه برنده فخرفروشی کند و نه بازنده ناراحت شود!

فخرفروشی نکردن برنده، توصیه‌ای اخلاقی است، که اگرچه عمل به آن سخت است، اما چرایی‌اش نیاز به توضیح ندارد؛ اما ناراحت نشدن بازنده چطور؟ بویژه اگر بازنده، با دغدغه‌های دینی رای داده و نامزد رقیب را نامناسب بداند؟

مدعا این است:

دست کم به سه دلیل، انسان خداباور به گونه‌ای است که در هر دو صورت برد یا باخت، راضی و خوشحال خواهد بود، و نه ناراحت و شکست‌خورده.

ادامه مطلب

به چه کسی رای می‌دهم؟ چرا؟

بسم الله الرحمن الرحیم

من این بار هم رای می‌دهم، با اینکه هیچیک از نامزدها آن طور که دلم می‌خواهد نیستند.

من رای می‌دهم اما دلیل اصلیم حل مشکلات اقتصادی کشور نیست؛ زیرا هم به نظرم مشکلات کشور بسیار پیچیده‌تر است از آنکه با تغییر یک رئیس جمهور، تغییر چندانی کند؛ و هم اغلب وعده‌های طرفین، برتری خاصی بر همدیگر نداشت. اگر یک میلیون شغل در سال غیرواقع‌بینانه باشد، طرف مقابل هم بلافاصله وعده ۹۵۰ هزار شغل را داد! از طرف دیگر، سنای آمریکا، لایحه تحریم جدید ایران را نوشته و فقط معطل کرده تا انتخابات ایران تمام شود و بعد تصویبش کند. پس، آن طرفی‌ها هم شعارهایشان درباره رفع تحریم‌ها بیش از شعار نیست. پس فعلا حل مشکلات اقتصادی را از معیارهایم کنار می‌گذارم!

اما باید رای بدهم. پس با چه معیاری؟ ادامه مطلب

انتظار فرج، مهمترین وظیفه امت اسلامی

بسم الله الرحمن الرحیم

امسال نیمه شعبان مصادف شده است با روز جمعه.

ایام شعبانیه امسال (۱۳۹۶) توفیقی شده که در بندرعباس در حسینیه جهرمی‌ها سه شب با موضوع فوق بحثی داشته باشم.

موضوع بحث این است که «انتظار» که ظاهرش یک عمل نکردن است تا عمل کردن، چگونه می‌تواند برتر از همه اعمال باشد. در ادامه فایل‌های صوتی این جلسات تقدیم می‌شود. لازم به ذکر است که جلسه سوم، به علت مشکلی که پیش آمد در جمعی محدودتر و بسیار مختصرتر برگزار شد.

جلسه اول: انتظار در افق نیت

جلسه دوم: انتظار در افق ایمان

جلسه سوم: انتظار در افق اعتراض امت به وضع موجود

نگاهی متفاوت به خاستگاه و ثمرات بحث اعتباریات علامه طباطبایی (ره)

بسم الله الرحمن الرحیم

مساله اعتباریات، که علامه طباطبایی در فضای میراث اسلامی، برای اولین بار، از زاویه‌ای فلسفی بدان پرداختند، به نظر می‌رسد به دلایلی از همان ابتدا با سوءتفاهم‌هایی حتی از سوی شاگردان لاواسطه ایشان مواجه شد. این مساله، در منظر ایشان در درجه اول یک مساله انسان‌شناسی بود که ایشان به مناسبتی از آن استفاده معرفت‌شناسی هم کردند، اما حتی شاگردان ایشان تنها به بُعد معرفت‌شناسی آن توجه نمودند و لذا بحث تاحدودی به بیراهه کشیده شد.

بحث زیر سخنرانی‌ای است که در این زمینه داشتم و به همت فصلنامه علوم انسانی اسلامی صدرا پیاده و ویرایش و نهایتا در ش۱۹ (پاییز ۱۳۹۵) منتشر شد.

 دریافت فایل PDF

ادامه مطلب

حقیقت و نحوه اعتبار

بسم الله الرحمن الرحیم

در اوایل سال ۱۳۹۳ در ضمن بحث اصول فقه یکی از بزرگواران، که مایل است از ایشان با عنوان «شیخ حسین یزدی» یاد شود، بحث به مساله اعتباریات کشیده شد و ضمن مطالعه برخی متون در این زمینه، بیش از ۳۰ جلسه در این باره بحث شد که تقریر آن بحثها به قلم حقیر در وبلاگی به نام اعتباریات (http://eatebariat.parsiblog.com/) در همان زمان منتشر شد و خلاصه فشرده‌ای از این بحث‌ها در ۹ بند در فصلنامه تخصصی علوم انسانی اسلامی، ش۱۹، پاییز ۱۳۹۵ منتشر شد که در ادامه تقدیم می‌شود.

دریافت فایل PDF 

ادامه مطلب

نمونه‌های کاربردی تاثیر فلسفه در جامعه‌شناسی، با تاکید بر آراء علامه طباطبایی و شهید مطهری

بسم الله الرحمن الرحیم

در انجمن حکمت و فلسفه ایران (تهران) دوره‌ای با عنوان «هستی‌شناسی اجتماعی» برگزار شد که دو جلسه از این برنامه در صبح روز پنج‌شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۵ به بنده اختصاص یافت که دغدغه‌ام این بود نشان دهم مواجهه فلسفی علامه طباطبایی و شهید مطهری با مباحث جامعه‌شناسی یک بحث فلسفی‌ محض که در نزاع‌های جامعه‌شناسی نقشی ایفا نکندف نبوده بلکه هم بحث اصالت فرد و جامعه ایشان و هم بحث اعتباریات، چه نسبتی با سه رویکرد آلمانی (تفسیری و انتقادی)، فرانسوی (ساختارگرایی و پساساختارگرایی) و آمریکایی (کنش متقابل نمادین) برقرار می‌کند و چگونه افق‌های جدیدی را برای تحلیل‌های جامعه‌شناسی کاربردی می‌گشاید.

برای دریافت فایل صوتی این دو، روی کلمات جلسه اول و جلسه دوم کلیک کنید.

دنیازدگی و مرگ آگاهی

بسم الله الرحمن الرحیم

دهه محرم امسال (۱۳۹۵) در بیرجند هستم. موضوع بحثی که در هیات ساقیان عاشورایی در نظر گرفته‌ام عبرتی است از حادثه عاشورا با عنوان دنیازدگی که راه علاج آن مرگ آگاهی است. که اگر توفیق شد ان‌شاءالله فایلهای صوتی‌اش را در همین‌جا خواهم گذاشت. ضمنا هیات مذکور کانال تلگرامی‌ای دارد که  سخنرانی و سایر برنامه‌های هیات (مانند مداحی) را در آن بارگذاری می‌کنند به آدرس https://telegram.me/saghiyan 

ادامه مطلب

شرح زیارت عاشورا

بسم الله الرحمن الرحیم

دهه محرم امسال (۱۳۹۵) در بیرجند هستم. موضوع بحث خود در مسجد امام حسین ع را «شرح زیارت عاشورا» قرار داده ام که اگر توفیق شد ان شاءالله فایل صوتی آنها را در همینجا بارگذاری خواهم کرد.

ادامه مطلب

انتشار جلد دوم کتاب روایت مطهر

بسم الله الرحمن الرحیم

در ادامه کتابهایی که با عنوان روایت مطهر به شرح آرای شهید مطهری اختصاص داشت با توفیقات الهی، جلد دوم از این مجموعه با عنوان فرعی «اسلام و زمانه» حاوی بحث‌هایی پیرامون گفتارهای شهید مطهری در کتابهای «پانزده گفتار، بیست گفتار، اسلام و نیازهای زمان، ختم نبوت، خاتمیت، آینده انقلاب اسلامی، علل گرایش به مادیگری، خورشید دین هرگز غروب نمی‌کند، قیام وانقلاب مهدی،» منتشر شد.

چاپ اول این کتاب در ۳۰۴ صفحه و به قیمت ۱۴۰۰۰ تومان در بهار ۱۳۹۵ به اهتمام مؤسسۀ علمی ـ فرهنگی سدید و توسط انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه السلام منتشر شده است.

کتاب: خدا، پرسش‌ها و پاسخ‌های دینی

بسم الله الرحمن الرحیم

در سال ۱۳۷۹ پس از جمع‌آوری مهمترین سوالات دانش‌آموزان، تالیف مجموعه‌ای را با عنوان کلی «پرسش‌ها و پاسخ‌های دینی» (آفتاب اندیشه) آغاز کردم که جلد اول آن با عنوان «خدا» مدتی بود نایاب شده بود وبه خاطر مشکلاتی در انتشارات، تجدید چاپ آن امکان‌پذیر نبود. ابتدا قصد داشتم با افزودن و ارتقای برخی بحث‌ها به اصلاح آن اقدام کنم اما چون مدتی گذشت و کثرت اشتغالات مانع شد فعلا فایل PDF کتاب به صورت فشرده در اینجا در اختیار علاقمندان قرار می‌گیرد.

فایل کتاب خدا

حکایت «لباس پادشاه» از منظری دیگر

بسم الله الرحمن الرحیم

حکایت «لباس پادشاه» از منظری دیگر

واقعا چه کسی احمق است؟

سالهاست که عده‌ای از ترس اینکه مبادا ساده‌لوح و کوته‌نظر به شمار آیند، هر سخن راست و دروغی را که می‌خوانند یا می‌شنوند، سریع نزد این و آن تکرار می‌کنند، تا مبادا کسی آنان را احمق و بی‌خبر بشمرد! و در این میان، از آنجا که حکایت «کودک و لباس پادشاه» را شنیده‌اند، وقتی کسی لباس واقعی را بر تن مردم انکار کند، ساده‌لوحانه، و البته با ژستی روشنفکرمآبانه، تمام تلاششان را می‌کنند که به خود و دیگران بقبولانند که واقعا لباسی در کار نیست!

جالب اینجاست که اندکی بعد، با چند کف و سوت، به این نتیجه می‌رسند که هرکه وجود این لباس واقعی بر تن مردم را ابراز کند، کوته‌نظر و احمق،‌ و بلکه دروغ‌گوست! آخر مگر می‌شود افراد باکلاس بگویند لباسی نیست، بعد واقعا لباسی در کار باشد!

این تازگی ندارد!

ادامه مطلب

انتشار کتاب پاسخ به شبهه و پرسش

بسم الله الرحمن الرحیم

برای پاسخ به سوالات دینی و شبهاتی که در جامعه وجود دارد، کتابهای متعددی نوشته شده است؛ اما این کتاب، نه درباره پاسخ به شبهات، بلکه درباره چگونگی مواجهه با سوالات دینی و شبهات و اقداماتی که برای موفق شدن در این مواجهه لازم است، بحث می‌کند.

نگارش این کتاب به همت سفارش سنت‌های حوزوی و آداب طلبگی آغاز شد و به عنوان پنجمین کتاب از مجموعه کتابهای «مهارت‌های طلبگی» در ۸۶ صفحه توسط کانون اندیشه جوان در سال ۱۳۹۴ منتشر شده است.

حداقل یک آیه در روز (تلگرام+وبلاگ)

بسم الله الرحمن الرحیم

قرآن کریم  (بر اساس قرائت حفص از عاصم در مصحف عثمانی) ۶۲۷۷ آیه دارد. اگر روزی حداقل در یک آیه از قرآن کریم بیندیشیم حداکثر یک ۱۷ سال و چهار ۱۷ روز (۷۲ روز) به طول خواهد انجامید.
اغلب ما تاکنون یک یا دو ۱۷ سال از عمرمان سپری شده است و انشاءالله ۱۷ سالهای دیگری از عمرمان سپری خواهد شد. اما در میان مسلمانانی که از صدر اسلام تاکنون زیسته اند آیا می توان ادعا کرد که حتی یک دهم درصد از آنها درباره تمام آیات قرآن کریم در طول عمرشان لااقل یکبار تامل و تدبر کرده اند؟!
و آیا بعدی ها هم درباره ما همین را نخواهند گفت؟
و آیا پیامبر ص حق ندارد که در روز قیامت از ما به درگاه خداوند متعال گله کند که: یا رب ان قومی اتخذوا هذا القران مهجورا (پروردگارا! همانا مردم من، این قرآن را مهجور قرار دادند)
در سال جدید که ابتدا و انتهایش مزین به ولادت باسعادت کسی است که ولادتش کوثر، و وجودش مانع ابتر ماندن پیامبر اکرم -صلی الله علیه و آله و سلم- و دینش بود تصمیم گرفتم به یاری خدا راهی را آغاز کنم که اگر حدود ۱۷ سال دیگر زنده ماندم به پیامبرم عرض کنم که من لااقل یکبار در تمام سخنانی که از جانب خدا برایم آوردی تامل و تدبر کردم.

بدین منظور در شبکه اجتماعی تلگرام، کانالی را راه اندازی کرده ام به آدرس:  https://telegram.me/YekAaye  اگر شما هم مایل به همراهی هستید بسم الله. روی لینک کلیک کنید و با نرم افزار تلگرام آن را باز کنید و بعد روی کلمه JOIN کلیک کنید.همچنین برای کسانی که ممکن است دسترسی به تلگرام نداشته باشند هم یک وبلاگ با همین موضوع راه‌اندازی کردم که ان‌شاءالله هر روز مطالب در آنجا هم بارگذاری می‌شود؛ به آدرس:  http://yekayehqurandarrooz.parsiblog.com/    

فایل فروردین ۱۳۹۵ ادامه مطلب

تدریس علم دینی

بسم الله الرحمن الرحیم

امسال حدود ۵ سال از تالیف کتاب «معنا، امکان و راهکارهای تحقق علم دینی» گذشته است. بعد از تألیف نیز همانند قبل آن به تدریس این موضوع ادامه دادم که از اولین مواردش تدریس این موضوع برای دانشجویان کارشناسی ارشد رشته فلسفه علم در دانشگاه شریف در سال تحصیلی ۸۹-۹۰ بود. طبیعی است که در این سالها با نقدهایی مواجه شدم و اصلاحاتی در ذهنم رقم خورد. شاید مهمترین ایرادی که الان بر کتاب خود می‌دانم این است که در حوزه علوم انسانی ورود جامعی نداشته و نکات بسیاری را مورد غفلت قرار داده‌ام و یکی از علل آن این بود که آشنایی آن موقع من با علوم انسانی و اجتماعی، به تبع فضای عمومی کشور، تابع فضای انگلوساکسون بود و از اهمیت جریان قاره‌ای به عنوان یک جریان بشدت اثرگذار در حوزه علوم انسانی و اجتماعی بی‌خبر بودم. به هر حال امسال (نیمسال دوم سال تحصیلی ۹۴-۹۵) پیشنهاد تدریس همین عنوان برای دوره تمهیدیه سطح ۴ موسسه امام رضا علیه‌السلام مطرح شد. ادامه مطلب

جامعه‌شناسی معرفت

بسم الله الرحمن الرحیم

امسال (نیمسال دوم سال تحصیلی ۹۴-۹۵) سومین سالی است که تدریس درسی با عنوان جامعه شناسی معرفت را در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام عهده دار شده ام. بحثهای جامعه‌شناسی در ایران بشدت تحت تاثیر فضای انگلوساکسون است و لذا حوزه جامعه‌شناسی معرفت که یک حوزه باسابقه در فضای قاره‌ای (continental) است در ایران نسبتا ناشناخته است. شاید بهترین معرف این حوزه این باشد که بگوییم حوزه‌ تاملات فلسفی در عرصه جامعه‌شناسی است و اگر به چرخش فلسفه از وجودشناسی به معرفت‌شناسی توسط کانت اذعان کنیم، جامعه‌شناسی معرفت به نحوی چرخشی از معرفت‌شناسی کلاسیک به جانب خود ایجاد کرده و موضوع تاملات فلسفی را نسبت میان جامعه و معرفت (نه نسبت فرد و معرفت) قرار داده و لذا بتدریج کانون توجهات فلسفی خود را «زبان» قرار داده است. ادامه مطلب

بحث و بررسی آثار شهید مطهری

بسم الله الرحمن الرحیم

به همت دبیرخانه بینش مطهر در مشهد، عده ای از علاقمندان به افکار شهید مطهری از پاییز سال ۱۳۹۳ مطالعه آثار ایشان را شروع کردند و قرار شد آثار ایشان را بر اساس مجموعه ای که دبیرخانه طرح مطالعاتی آثار شهید مطهری منتشر کرده هر هفته مطالعه و مباحثه داشته باشند و حدودا ماهی یکبار بنده در خدمت ایشان باشم. در این جلسات ابتدا بنده نکاتی درباره چارچوب فکری و زوایای مهم بحث در کتاب مورد نظر مطرح می کنم و سپس جلسه به صورت پرسش و پاسخ ادامه می یابد. جلسه اول به معرفی اصل طرح مطالعاتی اختصاص داشت و جلسات بعدی به کتابهای استاد شهید. انشاءالله پس از هر جلسه، فایل صوتی جلسات به همراه فایل پاورپوینت مباحث در اینجا تقدیم می شود. ضمنا خود دبیرخانه فایل تصویری جلسات را هم در سایت خود قرار می‌دهد. ادامه مطلب

حضرت زینب کاری کرد که مردان نمی‌توانستند

به مناسبت ۵ جمادی الاول، میلاد حضرت زینب (س)

بسم الله الرحمن الرحیم

در ابتدا ایام الله دهه فجر و حماسه مردم در ۲۲ بهمن امسال را تبریک عرض می کنم.

درباره عظمت و شخصیت حضرت زینب سلام الله علیها بحثهای فراوانی شده است؛ اما درباره اینکه ایشان امروزه چگونه می‌توانند الگویی برای نقش آفرینی یک زن مسلمان در جامعه باشند کمتر بحث شده و اگر هم بحثی شده عمدتا ناظر به صبوری حضرت زینب س است، که از این جهت، نه فقط الگویی برای زنان، بلکه الگویی برای مردان نیز هستند. اما آیا می‌توان ابعادی از شخصیت ایشان را از زاویه نقش آفرینی خاص زنان در جامعه مورد بررسی قرار داد؟

ادامه مطلب

انتشار جلد سوم کتاب روایت مطهر

بسم الله الرحمن الرحیم

در ادامه کتابهایی که با عنوان روایت مطهر به شرح آرای شهید مطهری اختصاص داشت با توفیقات الهی و در آستانه ایام الله دهه فجر، سومین جلد از این مجموعه با عنوان فرعی «مباحث خانواده و روابط زن و مرد» حاوی بحث‌هایی پیرامون گفتارهای شهید مطهری در کتابهای «نظام حقوق زن در اسلام، اخلاق جنسی و مسأله حجاب» منتشر شد. ضمنا با توجه به اصلاحاتی که جلد دوم این مجموعه نیاز داشت، هنوز آماده‌سازی آن جلد تمام نشده و امید است ان‌شاءالله بزودی منتشر شود.

به هر حال، چاپ اول این کتاب در ۲۰۸ صفحه و به قیمت ۱۰,۰۰۰ تومان در زمستان ۱۳۹۴ به اهتمام مؤسسۀ علمی ـ فرهنگی سدید و توسط انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه السلام منتشر شده است.