درس‌گفتگویی درباره اسلام و حقوق جنسی (مسأله همجنسگرایی)

اواخر دیماه امسال (سال ۱۳۹۷) درس-‌گفتگویی خواهیم داشت با موضوع «دین، اخلاق و حقوق جنسی» که به طور مشخص قرار است موضوع «همجنسگرایی» را مورد بحث قرار دهیم؛ بنده به عنوان مخالف، و آقای آرش نراقی به عنوان مدافع.

این برنامه به همت مدرسه آزادفکری در دانشگاه شریف برگزار می‌شود و شرکت در آن (چه شرکت حضوری و چه مجازی) تنها با ثبت نام میسر است (اینجا)

بر این اساس، در تحقیقات «یک آیه در روز» که هم در پیام‌رسان‌های ایتا و سروش و هم در فضای وب بارگذاری می‌شد، برای دوره محدودی، بررسی آیات مربوط به داستان قوم لوط را محور بحثهای روزانه قرار داده‌ام. (شروع از اینجا)

ادامه مطلب

زمینه‌سازی برای اقدام امام ع یا جلو افتادن از او (تبری یا تقیه)؟

بسم الله الرحمن الرحیم

روز سه‌شنبه (۲۲ آبان ۱۳۹۷) و چند روز مانده به ۹ ربیع‌الاول، در جلسه هفتگی هیات میثاق با شهدا در دانشگاه امام صادق ع سخنرانی‌ای داشتم که به یکی از دوگانه‌هایی که در تفکر شیعی مهم است پرداختم:

مساله این است که در آیات و روایات تاکید فراوانی بر «معیت» با پیامبر و امام ع شده و این دو نقطه مقابل دارد: عقب نماندن و جلو نیافتادن؛ عقب نماندنش واضح است اما جلو نیفتادن چه فرقی دارد با دست روی دست گذاشتن در جایی که امام ع دستشانش بسته است؟ و به عنوان یک مصداق خاص، آیا کسانی که در این شرایط تبری می‌کنند به خاطر عدم رعایت تقیه، از امام ع جلو زده‌اند؟ یا کسانی که به بهانه تقیه، در تبری نمی‌کوشند، عقب مانده‌اند، یا گزینه دیگری در کار است؟

فایل صوتی

خلاصه مبحث ارائه شده: ادامه مطلب

حکومت امام ع: حقیقت‌مدار با مصلحت‌محور

بسم الله الرحمن الرحیم

در ۲۸ و ۲۹ صفر ۱۴۴۰ (چهارشنبه و پنج‌شنبه، ۱۶ و ۱۷ آبان ۱۳۹۷) و مقارن با شهادت پیامبر اکرم ص، امام حسن مجتبی ع و امام رضا ع در آستان امامزاده یحیی در همدان، و به همت هیات دانشجویی ثار الله، بحثی داشتم با عنوان «حکومت امام ع: حقیقت‌مدار با مصلحت‌محور» ؛ که در این بحث، برخلاف نظر بسیاری که گمان می‌کنند نباید حقیقت را فدای مصلحت کرد، نشان دادم که امامت در شیعه کاملا خلاف این است؛ و بارها و بارها حقیقت، به خاطر مصلحت اسلام، امکان اجرا نیافته است و البته تقدم مصلحت اسلام به معنای تقدم منافع جناحی و … نیست. و در ادامه اشاره‌ای شد به اینکه مومن چگونه در حالی که امامش قاعد (و نه قائم) است همچنان وظیفه اجتماعی‌اش باقی می‌ماند و انجام وظیفه در این شرایط لزوما جلو افتادن از امام نیست.

این بحث را به صورت خیلی فشرده‌تر، دو روز قبلش در دو جلسه در مسجد دانشگاه باقرالعلوم ع در قم ارائه کردم با عنوان «امام قاعد»

که هر دو بحث در اینجا تقدیم می‌شود.

در واقع بحث «امام قاعد»، به نوعی خلاصه خیلی فشرده‌ای است از بحث «حکومت امام ع، حقیقت مدار یا مصلحت محور»:

امام قاعد ۱    ؛     امام قاعد ۲

حکومت امام ع – حقیقت‌مدار یا مصلحت‌محور ۱

حکومت امام ع – حقیقت‌مدار یا مصلحت‌محور ۲

دین و تدبیر معیشت

بسم الله الرحمن الرحیم

در ۲۸ و ۲۹ صفر ۱۴۴۰ (چهارشنبه و پنج‌شنبه، ۱۶ و ۱۷ آبان ۱۳۹۷) و مقارن با شهادت پیامبر اکرم ص، امام حسن مجتبی ع و امام رضا ع در مسجد حضرت فاطمه زهرا س در شهرک شهید مدنی همدان، بحثی داشتم با عنوان «دین و تدبیر معیشت» ؛ در شب اول مبنای بحثم دو حدیث بود از پیامبر اکرم ص و امام حسن مجتبی ع درباره نسبت بین دینداری و تدبیر معیشت؛ و در شب سوم حدیثی بود از امام رضا ع که تفقه در دین و تقدیر معیشت و صبر را با همدیگر عامل رسیدن به کمال ایمان معرفی می کرد:

فایل صوتی جلسه اول (۲۸ صفر)

فایل صوتی جلسه دوم (۲۹ صفر)

ایمان و مشکلات اقتصادی

بسم الله الرحمن الرحیم

در ۲۸ و ۲۹ صفر ۱۴۴۰ (چهارشنبه و پنج‌شنبه، ۱۶ و ۱۷ آبان ۱۳۹۷) و مقارن با شهادت پیامبر اکرم ص، امام حسن مجتبی ع و امام رضا ع در مسجد جامع همدان، بحثی داشتم با عنوان «ایمان و مشکلات اقتصادی» ؛ ناظر به اینکه چه نسبتی بین ایمان آوردن و در معرض مشکلات قرار گرفتن هست و ایمان دینی (باور به توحید، نبوت، معاد و …) چه ثمراتی برای مواجهه با مشکلات اقتصادی دارد:

فایل صوتی جلسه اول (۲۸ صفر)

فایل صوتی جلسه دوم (۲۹ صفر)

البته متاسفانه کیفیت ضبط این دو جلسه چندان خوب نیست.

ما و اربعین، سخنرانی در عمودالمقاومه در مسیر نجف به کربلا

بسم الله الرحمن الرحیم

در شب جمعه ۱۱ آبان ۱۳۹۷ (شب ۲۳ صفر ۱۴۴۰) یعنی چند روز مانده به اربعین، در مسیر پیاده‌روی زائران نجف به سوی کربلا، در عمود ۹۳۲ موکب هیات میثاق با شهدای دانشگاه امام صادق ع که نامش را عمود المقاومه گذاشته بودند، مطالبی را در جمع زائران اربعین عرض کردم که فایلش به پیوست تقدیم می‌شود.

سخنرانی شب جمعه، اربعین ۱۳۹۷

امامت: نظریه‌ای خاص در سیاست

بسم الله الرحمن الرحیم

سه‌شنبه (۲۴ مهر ۱۳۹۷) در هیات میثاق با شهدا (تهران: دانشگاه امام صادق ع) که مصادف بود با شب شهادت امام حسن مجتبی ع (بنا بر یک روایت) بحثی داشتم در تحلیل مساله «امامت»‌ ، با تمرکز بر حدیث مشهور «الحسن و الحسین امامان، قاما او قعدا»، که خلاصه‌اش این است که:

اگر بپذیریم که دین بر یک نگاه خاص انسان‌شناسانه سوار شده، که حقیقت انسان و جامعه انسانی را در رسیدن به مقام خلیفه‌اللهی – و نه صرفا در افق یک حیوان پیشرفته‌ی ادامه میمون- تعقیب می‌کند؛ آنگاه مساله امامت، یک اصل مهم در اصول دین – و نه مساله‌ای در فروع – می‌شود و آنگاه امامت را باید به عنوان یک نظریه خاص و کاملا متمایز از نظریه‌های سیاسی رایج در جهان (که عموما بر اصل تنازع بقا، و دغدغه‌های فساد ناشی از تمرکر قدرت، مبتنی هستند) ملاحظه کرد؛ و در این فضاست که مفهوم «امام قاعد» و تاکتیکهای امام ع [= تنها حاکم مشروع] برای حفظ اصل جریان اسلام، که ظاهرا بوی مدارا با جریان نفاق می‌دهد! مفهومی بسیار پیچیده و اساسی می‌شود در عرض مفهوم «امام قائم»؛ و عدم درک صحیح از این مطلب در مسلمانان، به انحرافاتی در میان جریانِ ظاهرا عدالت‌گرا نسبت به مساله امامت منجر شد که نمونه‌های بارز تاریخی آن را در خوارج،‌«مذل المومنین» خواندن امام حسن ع، شکل‌گیری زیدیه، عدم رعایت تقیه در زمان امام کاظم ع که به شهادت ایشان منجر شد، عدم هضم موضع امام رضا ع و وقوع قیامهای علویون علی‌رغم میل ایشان، و … می‌توان مشاهده کرد.

فایل صوتی

جنگ احزاب، کربلا، امروز

بسم الله الرحمن الرحیم

دهه محرم امسال (سال ۱۳۹۷/۱۴۴۰) در شاهرود هستم و ان شاءالله موضوع بحثی که در شبهای این دهه در هیات جنه الرضا (مسجد المهدی) خواهم داشت «جنگ احزاب، کربلا، امروز» است که ان شاء الله در این بحث به مقایسه‌ای بین جنگ احزاب و واقعه عاشورا خواهم پرداخت از این جهت که هر دو آنها نقطه عطفی در تاریخ اسلام بودند و نیز در هر دو تقابل منطق مومن و منطق منافق بسیار آشکار شد با این تفاوت که در یکی اغلب مردم از منطق مومن تبعیت کردند و این نقطه عطفی شد برای فتوحات بعدی؛ اما در دومی اغلب مردم فریب منطق منافق را خوردند و حادثه عاشورا و شهادت امام و بهترین یارانش رخ داد. این بحث از این جهت مطرح شد که مقام معظم رهبری، وضعیت کنونی ما را به وضعیت جنگ احزاب تشبیه کردند و سعی می شود که بحث را تا حدودی نا ظر به مشکلات اقتصادی و معیشتی روز مطرح کنم. و فایلهای آن را ان شاء الله روزانه در ایجا قرار خواهم داد.

جلسه اول: شباهت دو حادثه جنگ احزاب و کربلا از حیث نقطه عطف بودن، و از حیث آشکار شدن تقابل دو منطق مومن و منافق، و شباهت روزگار ما با این دو.

جلسه دوم: بیان داستان جنگ احزاب و آیات ۹ تا ۱۱ و برخی شباهتهای آن با عاشورا

جلسه سوم: پیدایش منافقِ بدتر از کافر در جامعه و حکومت دینی و حتی در مناصب حکومتی. شروع بحث از منطق منافقان: دروغ انگاشتن وعده خدا و رسول در سختی‌ها

جلسه چهارم: تکمله بحث دیروز: تفاوت اول منطق مومن و کافر: دنیا بازی و دین جدی باشد یا ین بازی و دنیا جدی؛

ادامه آیات: بیان انواع بهانه‌جویی‌های منافقان هنگام سختی‌ها: الف. نمی‌توانیم، ب.خودمان مهمتریم.

جلسه پنجم: پاسخ قرآن به بهانه‌جویی‌ها: الف. فرار از مرگ چه سودی دارد وقتی بالاخره می‌میرید. ب. چه کسی می‌تواند شما را از سوء یا رحمت الهی بازدارد. برای مومن، نترسیدن از مرگ، اقدامی منطقی است + حکایاتی از شهدای جنگ تحمیلی.

جلسه ششم: انعکاس کل مباحث ما در وصیت نامه یک شهید: اگر جبهه به شما احتیاج ندارد، شما به جبهه احتیاج دارید. (شبهه انفاق در منطق منافقان)

ادامه ویژگی‌های منافق در سوره احزاب و کربلا:‌چوب لای چرخ گذاشتن، عافیت‌طلبی، حرص و بخل علیه امت اسلامی، شیر در آسایش و موش در جنگ.

جلسه هفتم: مرور ویژگی‌های منافقان و محاسبات غلط به خاطر ترس از دشمن و تاکید قرآن بر هدر رفتن سابقه خوب آنها؛ شروع منطق مومنان: ۱٫ نگاهشان به پیامبر است ۲٫ خدا را جدی می‌گیرند. ۳٫ معاد را جدی می‌گیرند. ۴٫اهل ذکر کثیرند (توضیحاتی درباره نقش نماز در جلوگیری از نفاق)

جلسه هشتم: ادامه منطق مومنان: ۵٫ با دیدن سختیها ایمان (نظر) و تسلیم (عمل) شان زیاد می‌شود. ۶ مرگ را جدی گرفتند:‌یا شهید یا منتظر شهادت؛ و هیچگاه ایمانشان را عوض نکردند.

جلسه نهم: نتیجه جنگ احزاب (وضعیتی که مردم بر اساس منطق مومنان رفتار می‌کنند) از حیث خود مومنان، منافقان، دشمن اصلی، همسایه‌هایی که با دشمن ساختند؛ و تطبیق آن بر وضعیت فعلی ما.

جلسه دهم: پیروزی در جنگ احزاب فتح الفتوح بود؛ شبیه آن برای بنی‌اسرائیل رخ داده بود؛ تطبیق این وقایع بر عاشورا: هدف امام:‌حکومت یا شهادت؛ در کوفه اگرچه مردم با منطق منافق همراهی کردند و لذا حکومت حاصل نشد؛ اما در کربلا همراهی کردند و پیروزی از جنس اقامه جهانی دین از طریق شهادت نصیبشان شد.

جلسه یازدهم (پایانی): اگر همراهی مردم [= اصحاب] با امام ع، حتما قتح الفتوحی شبیه جنگ احزاب را در پی دارد، چگونه آیه «و رد الله الذین کفروا بغیظهم لم ینالوا خیرا» در حادثه عاشورا محقق شد؟ (مروری بر اقدامات حضرت زینب س که پیروزی قطعی نهضت حسینی را در همان موقع در خود کربلا، کوفه و شام نشان داد)

امام حسین ع و صبر انقلابی

بسم الله الرحمن الرحیم

دهه محرم امسال (سال ۱۳۹۷/۱۴۴۰) در شاهرود هستم و ان شاءالله موضوع بحثی که در شبهای این دهه در هیات عاشقان مهدی (مسجد قرآن) خواهم داشت «امام حسین ع و صبر انقلابی» است که ان شاء الله در این بحث به تبیین این مطلب خواهم پرداخت که همان گونه که روحیه اعتراض و آرمانخواهی شرط انقلابی بودن است، نوعی صبر و تحمل و استقامت ویژه هم شرط روحیه انقلابی است و سعی خواهم کرد که بحث را تا حدودی نا ظر به مشکلات اقتصادی و معیشتی روز مطرح کنم. و فایلهای آن را ان شاء الله روزانه در ایجا قرار خواهم داد.

جلسه اول: انقلابی بودن نیازمند صبر است، اما نه صبری که «ابن‌عمر» به امام حسین ع پیشنهاد می‌داد.

مقدمه بحث: نسبت امام حسین و پیامبر و شروع بحث از پیامبر و کاری که او می‌خواست در جهان انجام دهد

جلسه دوم: ادامه مقدمات لازم برای فهم صورت مساله: چرایی اهمیت «ولایت» برای پیشبرد اهداف نبوت و سه رکن اصلی ولایت.

جلسه سوم: مخالفان انبیاء (کارشکنان در امر انقلاب): طاغوت (سران کفر)، ملأ (صاحبان مقام، سلبریتی‌ها و ژن برترها!)، مترف (مرفهان بی‌درد)، احبار و رهبان (عالمان دینی منفعت‌طلب). سه‌تای آخر بازوهای طاغوتند و وقتی اینها بر مردم اثرگذار شوند، عاشورا رخ می‌دهد.

جلسه چهارم: چون بعد از استقرار حکومت دینی باز عده‌ای منفعت‌طلب و دنیاطلب هست، آن چهار طبقه مخالف انبیاء، همگی با هویت جدیدی وارد عرصه می‌شوند: منافق. تبیین اینکه منافق، بیش از آنکه نفوذی دشمن باشد، خودی‌ای است که به سمت کافر میل پیدا کرده.

جلسه پنجم: اولین و مهمترین تلاش منافقان برای جلوگیری از هدف انبیا، به دست گیری قدرت (نشاندن طاغوت به جای ولیّ خدا) است و لذا ولایت اولین و مهمترین چیزی است که از جانب طاغوت مورد حمله قرار می‌گیرد: مرور تاریخ:‌طاغوت ابتدا پیامبر را ترور و سپس حکومت را غصب کرد و بتدریج اختلاف طبقاتی را برگرداند: اولی فقط ولیّ را کنار گذاشت، دومی اختلاف طبقاتی با تکیه بر احساسات دینی (سابقه در اسلام) و سومی اختلاف طبقاتی صریح) + ذکر نمونه‌هایی از مقامات امیرالمومنین که منحرف شدند: ابن‌عباس و …

جلسه ششم: شکل‌گیری سه طبقه دیگر (ملأ، مترف، احبار) با اقدامات عمر در جامعه اسلامی + مظلومیت امیرالمومنین ع و مواردی از یاران واقعی ایشان

جلسه هفتم: همه ائمه عدالتخواه بودند اما اقتضای واقع‌بینی این بود که گاه دندان روی جگر بگذارند و این دست برداشتن از آرمان نیست بلکه عقب‌نشینی تاکتیکی است.  کارشکنی‌های اقتصادی منافقان برای زمین زدن حکومت دینی در قرآن و تطبیق آن بر روز: ۱٫ اختلال در معیشت مردم. (ناخرسندی از پیشرفتها، خط دادن به دشمن برای محاصره اقتصادی، احتکار، تقویت روحیه حرص و بخل در بحرانها) ۲٫ ترویج کم تحملیِ در سختیها.

جلسه هشتم: فهرست روش اقتصادی منافقان که موجب کارشکنی در جامعه دینی می‌شود در قرآن: معیشت مردم را هدف قرار دادند؛ تزریق کم تحملی، منفعت‌طلبی افراطی (دوتابعیتی‌اند، و …) حقوق نجومی برای خود قائلند، مانع دیگران در انجام خوبیها، پرمدعا اما در عمل تهی، عملا به مشلات دامن می‌زنند اما می‌گویند ما نبودیم.

جلسه نهم: روش خداوند برای جدا کردن منافق از مومن: ایجاد فتنه و بحران و مصیبت. وظیفه اصلی مومن: صبر انقلابی (صبر + تقوا) . گام اول: تقوا: در راه ماندن، که شرطش شناخت راه است؛ یعنی خدا را در زندگی جدی گرفتن. در برابر حربه اقتصادی منافق: رزاقیت خدا، نصرت الهی.

جلسه دهم: مروری بر عناصری از ایمان به خدا: رزاقیت، مکر الهی، مالکیت خدا، توکل؛ نصرت الهی + بحثی قرآنی درباره چگونگی مشمول نصرت خدا شدن و به پیروزی رسیدن در همین دنیا.

جلسه  ظهر عاشورا: چرایی عظمت مصیبت عاشورا که امام زمان صبح و شام بر او خون می‌گرید + مروری بر برخی از اصحاب در عاشورا

جلسه یازدهم: چرا در جامعه دینی منافق طرفدار پیدا می‌کند؟ + اقدامات حضرت زینب س که نشان داد که چگونه صبر همراه با تقوا (صبر انقلابی) حتما در همین دنیا و در همان مقطع مبارزه پیروزی می‌آورد.

جلسه دوازدهم: مرور و خلاصه‌ای از کل بحث + ادامه بحث: همان طور که صبر غیرانقلابی (دست روی دست گذاشتن) مردود است؛ انقلابی‌گری بدون صبر هم مردود است: محنت‌بارترین دوران امامت، دوران امام سجاد ع است؛ و یکی از عوامل این محنت‌زا بودن جریان زیدیه است که شیعه‌ای است که امامت امام سجاد ع را قبول نمی‌کند چون انقلابیونی‌اند که صبر ایشان را نمی‌توانند هضم کنند.

عاشورا و آمادگی برای جنگ اقتصادی

بسم الله الرحمن الرحیم

دهه محرم امسال (سال ۱۳۹۷/۱۴۴۰) در شاهرود هستم و ان شاءالله شش روز صبح در پادگان آموزشی این شهر با این عنوان بحثهایی ارائه خواهم کرد و فایلهای آن را ان شاء الله روزانه در ایجا قرار خواهم داد.

جلسه اول (متاسفانه از اواسط جلسه کیفیت ضبط افت کرده است) تفاوت جنگهای باطل و باطل با جنگ حق و باطل در تغییر عالم؛ عاشورا ظرفیت راهنمایی برای هر گونه نزاع حق و باطل را دارد از جمله جنگ اقتصادی.

جلسه دوم: اولین نکته در جنگ اهل حق:‌زیربنایی بودن باور توحیدی در فهم میدان جنگ.

جلسه سوم: نمونه‌هایی از ثمره باور توحیدی در جنگ اقتصادی: رزاقیت خدا، ان تنصروا الله ینصرکم، و …

جلسه چهارم: در قرآن دو جهاد جان و مال (نظامی و اقتصادی) با هم مطرح است.

در جنگ اقتصادی هم اقدامات خارجی (محاصره اقتصادی و …) هست و هم اقدامات داخلی (جنگ روانی و …) و اگر جنگ اقتصادی موفقیت آمیز شود نوبت به جنگ نظامی نمی‌رسد؛ که در کوفه از جانب دشمن موفقیت آمیز بود اما در کربلا خیر.

ایمان که جلسات قبل بیان شد، یعنی شناخت و برنامه‌ریزی مبتنی بر آن؛ ایمان به خدا در جنگ اقتصادی یعنی شناخت دقیق میدان جنگ و برنامه ریزی بر اساس آن:

نمونه‌هایی از نقش آفرینی ایمان به خدا در جنگ اقتصادی کوفه و کربلا: رزاقیت خدا، نصرت الهی، مکر الهی.

جلسه پنجم: ادامه نقش آفرینی ایمان به خدا در جنگ اقتصادی کوفه و کربلا: مالکیت خدا،  توکل (نقش خود ما در عین باور توحیدی: ایمان به خدا جایگزین تدبیر و تلاش ما نیست)

جلسه ششم (جلسه آخر):جمع‌بندی عوامل موثر در جنگ اقتصادی: الف: برآورد کردن میدان جنگ (ایمان به خدا و معاد) ب. عمل (دخل:‌لقمه حرام؛ و خرج:اسراف و تبذیر)؛ فقط حکومت در جنگ وظیفه ندارد، تک‌تک ما مردم نیز وظیفه داریم؛ مهمترین وظیفه ما: آمادگی برای مواجهه جنگ روانی دشمن و تقویت اقتصاد داخلی.

بحث و بررسی آثار شهید مطهری ۲

بسم الله الرحمن الرحیم

در پاییز سال ۱۳۹۳ ارائه بحثهای شهید مطهری را بر اساس مجموعه ای که انتشارات دبیرخانه بینش مطهر منتشر کرده شروع کردم که سه مرحله از آن پیش رفت و به دلایلی کار متوقف شد و آنها را می‌توانید از اینجا ملاحظه کنید.

در تابستان امسال (۱۳۹۷) به دعوت معاونت تهذیب حوزه، برخی از کتابهای مراحل بعد از آن را برای جمعی از طلاب که قبلا آثار قبلی را مطالعه کرده بودند، ارائه کردم؛ که متاسفانه فرصت تهیه پاورپوینت برای آنها نشد؛ و فعلا فقط فایل صوتی آنها تقدیم می‌شود.

یادآوری می‌شود که دبیرخانه مذکور برای تسهیل سیر مطالعاتی، آثار را به نحوی جدید که حتی الامکان وحدت موضوعی حفظ شود منتشر کرده است. لذا عنوان اصلی هر جلسه را عنوان کتابی که دبیرخانه مذکور تهیه کرده قرار داده ایم اما برای استفاده کسانی که از کتابهای انتشارات صدرا مطالعه می کنند، بزودی ذیل هر عنوان، اینکه این عنوان چه گفتارهایی از چه کتابهایی از انتشارات صدرا می‌باشد اشاره خواهد شد. لازم به ذکر است پاره‌ای از گفتارهایی که در این مجموعه توسط بینش مطهر تهیه و تنظیم شده، سخنرانی‌هایی است که هنوز انتشارات صدرا اقدام به نشر آنها نکرده است و لذا مابه‌ازایی در کتابهای انتشارات صدرا ندارد. (همچنین در پایان هریک از این کتابها، تعدادی از یادداشت‌های مرتبط با موضوع کتاب از مجموعه یادداشتهای شهید مطهری که توسط انتشارات صدرا منتشر شده است، نیز آمده است که گاه در بحثها از آنها استفاده می‌شود.)

این فایلها را از پیام‌رسان ایتا به آدرس https://eitaa.com/souzanchi/183  و از پیام‌رسان سروش به آدرس https://sapp.ir/souzanchi.ir نیز می‌توانید دریافت کنید

تربیت و رشد اسلامی: جلسه ۱ –  جلسه ۲

عقل و علم: جلسه ۱  – جلسه ۲

اخلاق اسلامی: اخلاق جلسه ۱ (توکل و رضا)  –  جلسه ۲ (صبر و زهد)

اسلام و توسعه: یک جلسه

پایان پیامبری: جلسه اول  – جلسه دوم (تکمیلی + امامت)

انسان‌شناسی: بحثهای مقدماتیجلسه اولجلسه دوم

سایت «یک آیه در روز» و فایلهای مجموع جلسات گذشته

بسم الله الرحمن الرحیم

از ابتدای سال ۱۳۹۵  در فضای شبکه‌های اجتماعی مجازی، کانالی را در تلگرام راه‌اندازی کردم با عنوان یک آیه در روز که توضیحش را از اینجا می‌توانید ملاحظه کنید.

از ابتدای سال ۱۳۹۷ و در راستای حمایت از کالای ایرانی، به شبکه‌های پیام‌رسان داخلی هجرت کردم و اکنون در «ایتا» و «سروش» کار ادامه دارد.

برای اینکه هم مطالبش باقی بماند و هم جستجوی مطالب گذشته راحت‌تر باشد و نیز معلوم باشد تاکنون کدام آیات مورد بررسی قرار گرفته‌اند تصمیم گرفتم سایتی مستقل در فضای مجازی راه اندازی کنم که از طریق دو آدرس yekaye.ir و yekaaye.ir می‌توانید وارد آن شوید و در آنجا امکان جستجو، مشاهده تمامی آیاتی که هر روز انجام می‌شود و سابقه کار و … مهیاست.

ضمنا برای استفاده عموم، فایل مباحث گذشته به صورت ماهانه و نیز هر سوره‌ای پس از اتمامش در ادامه تقدیم می‌شود.

ادامه مطلب

انتشار جلد چهارم کتاب روایت مطهر

در ادامه کتابهایی که با عنوان روایت مطهر۱ و ۲ و ۳ منتشر شد و به شرح آرای شهید مطهری اختصاص داشت با توفیقات الهی، جلد چهارم و پایانی این مجموعه با عنوان فرعی «انسان، جامعه و تاریخ» حاوی بحث‌هایی پیرامون گفتارهای شهید مطهری در کتابهای «فطرت، انسان و ایمان، انسان در قرآن، هدف زندگی، جامعه و تاریخ، تکامل اجتماعی انسان، حق و باطل» منتشر شد.

چاپ اول این کتاب در ۱۷۶ صفحه و به قیمت ۱۶۰۰۰ تومان در بهار ۱۳۹۷ به اهتمام مؤسسۀ علمی ـ فرهنگی سدید (مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه السلام) منتشر شده است.

امام حسن ع و صبر انقلابی؛ یادداشتی به مناسبت «سرنوشت برجام» + فایل صوتی

میلاد امام حسن مجتبی ع مبارک باد

بسم الله الرحمن الرحیم

به مناسبت تقارن میلاد امام حسن مجتبی ع با پیمان‌شکنی آمریکا در برجام، و با نیم نگاهی به سخنرانی مقام معظم رهبری در دیدار دانشجویی که بر کلید واژه «صبر انقلابی» تاکید کردند، یادداشت مختصری نوشتم که در همان روز میلاد در روزنامه جام جم منتشر شد و متن آن در ادامه تقدیم می‌شود.

ادامه مطلب

مهدویت در افق فطرت + دو سخنرانی دیگر

بسم الله الرحمن الرحیم

در شب نیمه شعبان امسال (۱۴۳۹ قمری) توفیقی شد و در سه جلسه در خدمت مردم اراک بودم

جلسه اول که به همت موسسه «حکمت مطهر» برگزار شده بود، موضوع «مهدویت در افق فطرت» را مطرح کردم که بازخوانی‌ای بود از آرای شهید مطهری درباره مهدویت، از زاویه آرای ایشان در باب فطرت، و به نظرم مساله فطرت افقهایی از بحث مهدویت را بر دیدگان ما می گشاید که بسیار فراتر از «عدالت» است؛ در واقع، تحققِ عدالت، کفِ اقدامات حکومت جهانی امام زمان ع خواهد بود، نه سقف آن.

دانلود فایل صوتی  مهدویت در افق فطرت

جلسه دوم که جشن میلاد امام زمان ع بود به همت هیات حضرت ولی عصر در مسجد ساعت برپا شد و در آنجا ضمن بیان حکایت میلاد امام زمان ع از زبان حکیمه خاتون، به شرح مفهوم «استضعفوا فی الارض» و وظیفه ما برای بیرون آوردن ایشان از آن استضعاف اشاره شد.

دانلود فایل صوتی سخنرانی در جشن میلاد امام زمان ع

جلسه سوم، مراسم احیای نیمه‌شعبان بود که در مسجد آقاضیاءالدین برگزار شد، و در آن جلسه نیز ضمن بیان حکایت دیدار علی بن ابراهیم بن مهزیار (که این ملاقات در غیبت صغری واقعه شده) به این جمله امام که (ما شب و روز منتظرت بودیم، چرا در آمدن تنبلی و سستی کردی) اشاره شد و بحثی شد درباره اینکه آیا ما در رفتن به سوی امام سستی و تنبلی نمی‌کنیم؟ و یا آماده دیدار حضرت ع هستیم یا خیر.

دانلود فایل صوتی سخنرانی در مراسم احیای شب نیمه شعبان

مناظره درباره «حجاب شرعی» + فایل صوتی و پاورپوینت + فیلم

بسم الله الرحمن الرحیم

آقای ترکاشوند چند سال قبل کتابی نوشت به نام «حجاب شرعی در عصر پیامبر ص» که بنده نیز چند سال در همین سایت به ایشان در قالب مقاله‌ای پاسخ دادم (اینجا) و بعدا عزیزانی در نشر سدید به انتشار آن به صورت یک کتاب اقدام کردند.

پاییز امسال دوستانی در دانشگاه شریف (مدرسه آزادفکری) پیشنهاد مناظره با ایشان را مطرح کردند و من به علت کثرت اشتغالات وعده به زمستان دادم و به من خبر دادند ایشان هم پذیرفته است. در زمستان ابتدا عده‌ای از دانشجویان انجمن اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران پیگیر برگزاری این مناظره شدند و سپس عزیزان دانشگاه شریف؛ اما در هر دو مورد، جناب ترکاشوند نهایتا سر باز زدند.

چندی پیش موسسه فهیم در قم پیگیر برگزاری این جلسه شد و ایشان هم نهایتا پذیرفتند و روز چهارشنبه (۲۳ اسفند ۱۳۹۶) در این موسسه مناظره‌ای در این زمینه بین بنده و ایشان انجام شود که مسؤولان موسسه وعده داده‌اند که برنامه ابتدا به صورت آنلاین و بعدا نیز فایل تصویری جلسه از طریق وب سایت موسسه در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد.

فایل صوتی مناظره

پاورپوینت مورد استفاده در جلسه مناظره

اخیرا مطلع شدم «سیمافکر» فیلم مناظره را در سایت خود قرار داده است از اینجا می‌توانید وارد سایت سیمافکر شوید و آن را دانلود کنید.

توضیح تکمیلی:

ادامه مطلب

برچسب «حجاب اجباری»؟! + گفتگوی انتقادی

بسم الله الرحمن الرحیم

مدتی است در جامعه ما بحث درباره قانون حجاب مطرح شده، و برخی با عنوان «حجاب اجباری» به مخالفت با «قانون حجاب» به عنوان یکی از قوانین مدنی این کشور می‌پردازند.
نمونه‌ای از این مقالات، مقاله جناب آقای علی زمانیان است با عنوان «ایده حجاب اجباری، تاملی منتقدانه در استدلال موافقان و مخالفان حجابِ اجباری». که از طریق لینک زیر می‌توانید متن کامل آن را در کانال ایشان ملاحظه کنید
https://t.me/kherade_montaghed/284

و البته گزارش مختصرتری از آن در وبلاگ ایشان آمده است (اینجا)

ایشان در این مقاله افراد درگیر در این بحث را در دو گروه موافقان و مخالفان «حجابِ اجباری» قرار می‌دهند و ابتدا دلایل مخالفان را (که خودشان یکی از این افرادند) برمی‌شمرند؛ سپس از منظر خود، بازخوانی‌ای از دلایل طرفداران حجاب اجباری انجام داده، آن ادله را نقد می‌کنند.
اما مقاله ایشان از دو نقطه ضعف اساسی رنج می‌برد:
۱) با گذاشتن برچسبی به نام «اجبار»، هر قانونی را می‌توان در نظر عموم مذموم جلوه داد؛ و استدلال‌های ایشان را برای رد هر قانون ساده‌ای که عرف عقلا در ضرورت آن تردیدی ندارد (مانند «محدودیت سرعت در رانندگی») هم می‌توان به کار گرفت! و ایشان به جای نقد «قانون الزامی حجاب در ایران» در واقع، هرگونه الزام ناشی از هر قانونی را زیر سوال برده‌اند!
۲) هر قانونی ملاحظات متعددی را در نظر می‌گیرد، و برای قضاوت درباره آن، باید همه آن ملاحظات را با هم در نظر گرفت؛ و نگاه «صفر و یک»ی برای قضاوت در مورد یک قانون اجتماعی، اگر برای نزاع‌های ژورنالیستی به کار آید، گره‌ای از کار کسانی که دغدغه بهبود وضع جامعه را دارند، نمی‌گشاید.

در این یادداشت به نقد دیدگاه ایشان و تبیین صحیح صورت مساله پرداخته‌ام.

دریافت به صورت فایل PDF

قرار بود ابتدا به همت انجمن اسلامی مناظره‌ای با جناب آقای زمانیان در سالن دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران داشته باشیم؛ اما ایشان از جلسه عمومی منصرف شدند و قرار شد گفتگویی انتقادی در اتاق انجمن اسلامی برگزار شود که فایل آن هم به پیوست تقدیم می‌شود

فایل صوتی گفتگوی انتقادی سوزنچی و زمانیان درباره حجاب اجباری

ادامه مطلب

بحثی در امکان ارائه «نظام فکری» شهید مطهری!

بسم الله الرحمن الرحیم

بنده سالهاست در راه‌اندازی و ارائه مباحث شهید مطهری در دوره‌های مطالعاتی مشارکت داشته‌ام و همواره می‌گفتم: شهید مطهری به ما کمک می‌کند که به یک نظام فکری منسجم دست یابیم. چندی پیش عده‌ای از دوستان که در زمینه خاصی به پژوهش مشغولند درخواست کردند که «نظام فکری شهید مطهری» را در یک یا چند جلسه برایشان بیان کنم.

تامل در این موضوع که چه مطالبی را می‌توان به عنوان «ـنظام فکری» شهید مطهری مطرح کرد، مرا به تاملی در این زمینه کشاند که:

آیا اساساً در مورد متفکران دینی‌ای مانند شهید مطهری می‌توانیم از «ارائه نظام فکری» آنها سخن بگوییم؟

آیا نظام فکری دادن شهید مطهری به کسی که آثارش را با جدیت مطالعه می‌کند به این معناست که می‌توان عده‌ای از گزاره‌های او را به عنوان یک نظام فکری در کنار هم گذاشت و در اختیار دیگران قرار داد؟

آیا وقتی بخواهیم به طور درجه ۲ به اندیشه‌های امثال شهید مطهری نظر کنیم، باید از «روش‌شناسی اندیشه‌های او» سخن بگوییم یا از «نظام معرفتی او»؟

فایل زیر سخنانی است که امروز (پنج‌شنبه ۱۳۹۶/۱۱/۱۹) در جمع پژوهشگران مذکور در این زمینه مطرح نمودم.

امکان «نظام فکری» شهید مطهری

تاملی در حکایت اصحاب کهف در قرآن کریم

بسم الله الرحمن الرحیم

خداوند توفیقی داد و مدتی است در کانال «یک آیه در روز» بحث سوره کهف را تعقیب می‌کنم. چند روز پیش به پایان حکایت اصحاب کهف رسیدم و مروری بر این حکایت کردم و امروز (پنج‌شنبه ۱۳۹۶/۹/۱۶) فرصتی دست داد که بعد از مراسم زیارت عاشورا در مسجد دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، این مرور را برای جمعی از مومنان ارائه کنم.

علاوه بر دانلود فایل سخنرانی این جلسه (اینجا) و مرور متن زیر (خلاصه بحث)، متن کامل این بحث‌ها را می‌توانید در سایت «یک آیه در روز» yekaye.ir تعقیب کنید.

ادامه مطلب

تأملی در دینداری ما

بسم االه الرحمن الرحیم

میلاد سراسر نورِ پیامبر خوبی‌ها، حضرت محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله و سلم؛ و سلاله پاکش، امام زیبایی‌ها، حضرت جعفر بن محمد الصادق سلام الله علیه بر همه مسلمانان جهان مبارک باد

به این مناسبت در شب میلاد بحثی در دانشگاه تربیت مدرس تهران داشتم که تاملی بود در دینداری ما و نسبتی که با پیامبر ص و امام ع برقرار می‌کنیم که فایل صوتی‌اش در ادامه تقدیم می‌شود.

فایل صوتی سخنرانی تاملی در دینداری